Не забірай жыцьцё!
2013 17/10
Аляксей Лапіцкі, Жодзіна

Аляксей Лапіцкі, Жодзіна

У сувязі з пачаткам адстойваньня сябрамі ТБМ у Салігорску права на ўласныя назвы беларускіх вуліцаў і выкананьне Закону Рэспублікі Беларусь “Аб геаграфічных назвах аб’ектаў” Беларускі Праўны Партал пацікавіўся стаўленьнем да гэтай праблемы арганізатара і аднаго з заснавальнікаў у 1999 годзе Жодзінскай, спачатку суполкі, а потым і гарадзкой арганізацыі ТБМ імя Ф.Скарыны, Аляксея Лапіцкага.

Праваабаронца ПЦ “Вясна” і актывіст Цэнтру Ліцьвіны ТБМ імя Ф.Скарыны ў Жодзіне, Аляксей Лапіцкі ў сувязі з дадзеным прыкладам барацьбы жыхароў Салігорску за свае правы і выкананьне чыноўнікамі нормаў дзейснага беларускага заканадаўства адзначае.

– У Жодзіне, як і ў Салігорску (ды й паўсюль па Беларусі), таксама шмат падобных парушэньняў заканадаўства. Яны тут наўкола фактычна паўсюль. Мы існуем у нейкай неправавой абстракцыі, дзе рэальнасьць не мае нічога агульнага з гарантаванымі грамадзянам Канстытуцыяй правамі і свабодамі ў нашай дзяржаве. Пасьля пасьлядоўнага вынішчэньня (іншых словаў тут нельга падабраць) беларускамоўных клясаў у школах горада БелАЗаў у Жодзіне практычна зьнішчаныя і беларускамоўныя надпісы вуліцаў. На нашыя звароты і прапановы рабіць надпісы па-беларуску ці ўжо на двух мовах чыноўнікі “мясцовае вэртыкалі” адказалі, што на гэта ў іх няма бюджэтных сродкаў (!?). Як кажуць, тут камэнтары залішнія. Апошняя кляса з жывой беларускай моваю прымусова закрывалася па загадзе Таісы Данілевіч (цяпер дыпутатка ў ПП НС РБ, дарэчы не ад Менску, а ад Салігоршчыны) “у мэтах эканоміі бюджэтных сродкаў і далейшай сацыялізацыі ў вучнёўскае асяродзьдзе” апошняга беларускамоўнага вучня Гімназыі №1 Янкі Лапіцкага (былой ЖБГ да 2004 году – Жодзінскай Беларускай Гімназыі).

Варта пры гэтым нагадаць, што распаўсюджаныя зараз у Жодзіне расейскамоўныя назвы вуліцаў цалкам парушаюць узгаданы вышэй Закон “Аб геаграфічных назвах аб’ектаў” і прапісанае ягоным арт. 17 правіла прысваеньня (у прыватнасьці вуліцам) беларускіх назваў і перадачы іх на расейскую мову праз адпаведную транслітэрацыю. Пра гэта мы на мясцовым роўні ў кантактах з адміністрацыямі спэцыяльна не ўзьнімалі пытаньне. Аднак, гэтая праблема актуальная і відавочная.

У нас нават ёсьць прыклад ня проста ігнараваньня дадзенага закону, а выкананьня яго зусім наадварот. Побач з Жодзіна ёсьць пасёлак “Акцябрскі”, назва якога быццам бы й напісаная беларускімі літарамі, але зьяўляецца траслітэрацыяй з расейскамоўнай назвы “Октябрьский”. Гэта як хадзіць задам наперад, ці стаяць не на нагах, а на галаве. Хадзіць та можна па-рознаму, толькі куды такім чынам у выніку прыйдзеш!? Ды й на галаве доўга не прастаіш. Але ў спадзяваньні, што беларус вытрымае ўсё – падобны зьдзек над намі ды нашымі дзецьмі (а ў выніку над нашай нацыянальнай спадчынай і агульнай грамадзянскай будучыняй) цынічна і пасьлядоўна працягваецца. Нас прымушаюць быць “памяркоўнымі ды рахманымі”, жыць не разважаючы, глядзець і ня бачыць, слухаць і ня чуць і, самае галоўнае, пры гэтым – любіць увесь гэты “дапатопны заезджы цырк”.

Сапраўды, ужо не вядома чаго тут болей – непісьменнасьці альбо абыякавасьці (ці нават нейкай варожасьці) да ўсяго аўтэнтычнага, беларускага, роднага. А можа гэта выпадковая памылка ці правінцыйнае жаданьне чыноўніка заўсёды дагаджаць і працаваць у межах навязваемай штучнай, але “заўсёды правільнай” ідэалягічнай дактрыны? Своеасаблівая такая “намэнклятурна-камандная” ахвяра “братэрству” і “міру” … дзеля чарговай дэманстрацыі “добрых” адносінаў халопаў зь вялікадзяржаўнымі гаспадарамі.

“Што б там ні было, але ўжо дакладна можна сказаць, што жаданьня “насаліць” беларусу тут больш, чым абавязку “ведаць і выконваць” Канстытуцыю, іншае беларускае заканадаўства, дадзены канкрэтны закон…”, – падвёў рысу жодзінскі праваабаронца.

Да ведама.
У адпаведнасьці з артыкулам 17 Закону “Аб геаграфічных назвах аб’ектаў”, найменьні геаграфічным аб’ектам у Рэспубліцы Беларусь прысвойваюцца на беларускай мове. Перадача іх на рускую мову магчымая толькі шляхам транслітэрацыі.

ДАДАТКІ:

Прыклады сувязяў з адміністрацыямі па моўным пытаньні і назвах вуліцаў у Жодзіне

1) Зварот у АЖКГ жыхароў дома №3 па пр.Ф.Скарыны ў Жодзіне, 2009г. (бел., PDF-файл)

2) Адзін з характэрных афіцыйных адказаў з ЖКГ (бел., JPG-файл)

3) Зварот у Жодзінскі выканкам А.Лапіцкага, 2010г. (бел., PDF-файл)

4) Адказ Жодзінскага гарвыканкаму за подпісам Васіля Грышчанкі (рас. JPG-файл

 

*

*

(Паведамленьне. рас.)

Алексей Лапицкий: Желание “насолить” … большее, чем обязанность знать и соблюдать закон (?!)

В связи с началом отстаивания членами ТБМ в Солигорске права на собственные названия белорусских улиц и осуществление Закона Республики Беларусь ” О географических названиях объектов” Беларуский Правовой Портал поинтересовался отношением к этой проблеме организатора и одного из основателей в 1999 году Жодинской, сначала ячейки, а потом и городской организации ТБМ имени Ф. Скорины, Алексея Лапицкого.

Правозащитник ПЦ «Вясна» и активист Центра Литвины ТБМ имени Ф. Скорины в Жодино, Алексей Лапицкий в связи с данным примером борьбы жителей Солигорска за свои права и исполнение чиновниками норм действующего белорусского законодательства отмечает .

– В Жодино , как и в Солигорске (да и повсюду по Беларуси), также много подобных нарушений законодательства. Они тут вокруг фактически повсюду. Мы существуем в некой неправовой абстракции, где реальность не имеет ничего общего с гарантированными гражданам Конституцией правами и свободами в нашем государстве. После последовательного уничтожения (других слов здесь нельзя подобрать) белорусскоязычных классов в школах города БелАЗов в Жодино практически уничтожены и белорусскоязычные надписи улиц. На наши обращения и предложения делать надписи на белорусском или на двух языках чиновники “местной вертикали” ответили, что на это у них нет бюджетных средств (!?). Как говорится, здесь комментарии излишни. Последний класс с живым белорусским языком принудительно закрывался по приказу Таисии Данилевич (ныне депутата в ПП НС РБ , кстати не от Минска, а от Солигорщины) “в целях экономии бюджетных средств и дальнейшей социализации в ученическую среду” последнего белорусскоязычного ученика Гимназии № 1 Янки Лапицкого (бывшей ЖБГ к 2004 году – Жодинской Белорусской Гимназии).

Стоит при этом напомнить, что распространенные сейчас в Жодино русскоязычные названия улиц полностью нарушают упомянутый выше Закон «О географических названиях объектов” и прописаное его ст. 17 правило присвоения (в частности улицам) белорусских названий и передачи их на русский язык через соответствующую транслитерацию. Об этом мы на местном уровне в контактах с администрациями специально не поднимали вопрос. Однако, эта проблема актуальная и очевидная.

У нас даже есть пример не просто игнорирования данного закона, а исполнение его совсем наоборот. Рядом с Жодино есть поселок “Октябрьский “, название которого вроде бы и написано белорусскими буквами, но является транслитерацией с русскоязычного названия “Октябрьский”. Это как ходить задом наперёд, или стоять не нанагах, а на голове. Ходить то можно по-разному , только куда таким образом в итоге прийдёшь!? Да и на голове долго не простоишь. Но в надежде, что белорус выдержит всё – подобное издевательство над нами и нашими детьми (а в результате над нашим национальным наследием и общим гражданским будущим) цинично и последовательно продолжается. Нас заставляют быть “умеренными и кроткими”, жить не раздумывая, смотреть и не видеть, слушать и не слышать всего и, самое главное, при этом – любить весь этот “допотопный заезжий цирк” .

Действительно, уже не известно чего здесь больше – неграмотности или безразличия (или даже какой-то враждебности) ко всему аутентичному, белорускому, родному. А может это случайная ошибка или провинциальное желание чиновника всегда угождать и работать в рамках навязываемой искусственной, но “всегда правильной» идеологической доктрины? Своеобразная такая “номенклатурно-командная” жертва “братству” и “миру” … для очередной демонстрации “хороших” отношений холопов с великодержавными господами.

“Что бы там ни было, но уже точно можно сказать, что желания «насолить» белорусу здесь больше, чем обязанности “знать и соблюдать” Конституцию, другое законодательство, данный конкретный закон …”, – подвел черту жодинский правозащитник.

К сведению.
В соответствии со статьей 17 Закона «О географических названиях объектов”, наименования географическим объектам в Республике Беларусь присваиваются на белорусском языке. Передача их на русский язык возможна только путем транслитерации.

ПРИЛОЖЕНИЯ:

Примеры связей с администрациями по языковому вопросу и названиям улиц в Жодино

1) Обращение в ОЖКХ жителей дома № 3 по пр.Ф.Скорины в Жодино, 2009г. (бел., PDF-файл)

2)  Один из характерных официальных ответов властей (бел., JPG-файл)

3) Обращение в Жодинский горисполком А. Лапицкого, 2010г. (бел., PDF-файл)

4) Ответ Жодинского горісполкома за подпісью Василия Грищенко (рус., JPG-файл)

Алесь Вольны,
Беларускі Праўны Партал,
by.prava-by.info

27.09.2009г

One thought on “Аляксей Лапіцкі: Жаданьне “насаліць” беларусам большае, чым абавязак “ведаць і выконваць” закон краіны (!?)”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>