2014 17/01

images__Вярхоўны Суд апублікаваў Пастанову Пленума Вярхоўнага Суду Рэспублікі Беларусь № 11 «Аб забесьпячэньні галоснасьці пры ажыцьцяўленьні правасудзьдзя і доступу да інфармацыі аб дзейнасьці судоў», прынятую 20 сьнежня 2013г. (далей – правапіс першакрыніцы)

Неабходнасць кіруючых тлумачэнняў вышэйшага судовага органа дзяржавы ў гэтай галіне была відавочнай. Пытанні забеспячэння галоснасці судовых працэсаў неадназначна тлумачацца ў прафесійных супольнасцях, а таксама выклікаюць нараканні з боку праваабаронцаў, паколькі ў шэрагу выпадкаў, доступ грамадскасці ў судовыя паседжанні неабгрунтавана абмяжоўваецца. Асабліва гэта ярка выяўляецца пры разглядзе спраў, якія маюць грамадскі рэзананс. Пры гэтым неабходна ўлічваць, што галоснасць з’яўляецца адной з універсальных асноватворных гарантый справядлівага судовага разбіральніцтва, адлюстраванай ў міжнародных дакументах, Канстытуцыі і галіновым заканадаўстве Рэспублікі Беларусь.

Прадугледжаныя ў Пастанове патрабаванні аб строгім выкананні судамі Канстытуцыі і палажэнняў міжнародных актаў, неабходнасці забеспячэння доступу да інфармацыі аб дзейнасці судоў, падрабязная рэгламентацыя умоў правядзення адкрытага і закрытага судовых паседжанняў, разам са своечасовасцю прыняцця і актуальнасцю тэмы, сведчаць аб прагрэсіўнасці прынятага дакумента.

Нагадаем, што праект названай Пастановы да яго прыняцця быў ​​накіраваны ў суды, органы пракуратуры і адвакацкага самакіравання для яго абмеркавання. Адным з дыскусійных палажэнняў гэтага дакумента быў пункт 15, які рэгламентуе правы і абавязкі ўдзельнікаў працэсу ў закрытым судовым паседжанні. Згодна з указаным пунктам праекта пастановы, пры слуханні справы ў закрытым судовым паседжанні адвакат пасля адабрання ў яго падпіскі аб неразгалошванні, не мае права фіксаваць ход судовага разбору ні пісьмова, ні з дапамогай якіх-небудзь іншых сродкаў. У сувязі з гэтым агучвалася меркаванне аб тым, што такая забарона з’яўляецца абмежаваннем адваката ў выкананні прафесійных абавязкаў, супярэчыць канстытуцыйным прынцыпам і міжнародным стандартам аказання юрыдычнай дапамогі – рэальнай магчымасці адваката дзейнічаць свабодна без перашкод і неапраўданага ўмяшання ў сваю дзейнасць.

У выніковым варыянце Пастановы названыя забароны і абмежаванні адсутнічаюць. Выклікае аптымізм, што вышэйшы судовы орган Беларусі дэманструе разуменне і павагуда стандартаў справядлівага судовага разбору. Хочацца спадзявацца, што так будзе і надалей.


*
*
(Паведамленьне, рас.)

Верховный Суд: гласность правосудия возможна без ограничения прав участников процесса

Верховный Суд опубликовал Постановление Пленума Верховного Суда Республики Беларусь № 11 «Об обеспечении гласности при осуществлении правосудия и доступа к информации о деятельности судов», принятую 20 декабря 2013г.

Необходимость руководящих разъяснений высшего судебного органа государства в этой области была очевидной. Вопросы обеспечения гласности судебных процессов неоднозначно трактуются в профессиональных сообществах, а также вызывают нарекания со стороны правозащитников, поскольку в ряде случаев, доступ общественности в судебные заседания необоснованно ограничивается. Особенно это ярко проявляется при рассмотрении дел, имеющих общественный резонанс. При этом необходимо учитывать, что гласность является одной из универсальных основополагающих гарантий справедливого судебного разбирательства, отраженной в международных документах, Конституции и отраслевом законодательстве Республики Беларусь.

Предусмотренные в Постановлении требования о строгом соблюдении судами Конституции и положений международных актов, необходимости обеспечения доступа к информации о деятельности судов, подробная регламентация условий проведения открытого и закрытого судебных заседаний, вместе со своевременностью принятия и актуальностью темы, свидетельствуют о прогрессивности принятого документа.

Напомним, что проект упомянутого Постановления до его принятия было направлено в суды, органы прокуратуры и адвокатского самоуправления для его обсуждения. Одним из дискуссионных положений этого документа был пункт 15, который регламентирует права и обязанности участников процесса в закрытом судебном заседании. Согласно указанному пункту проекта постановления, при слушании дела в закрытом судебном заседании адвокат после изъятия у него подписки о неразглашении, не имеет право фиксировать ход судебного разбирательства ни письменно, ни с помощью каких-либо других средств. В связи с этим озвучивалось мнение о том что такой запрет является ограничением адвоката в выполнении профессиональных обязанностей, противоречит конституционным принципам и международным стандартам оказания юридической помощи – реальной возможности адвоката действовать свободно без препятствий и неоправданного вмешательства в свою деятельность.

В итоговом варианте Постановления указанные запреты и ограничения отсутствуют. Внушает оптимизм, что высший судебный орган Беларуси демонстрирует понимание и павагуда стандартов справедливого судебного разбирательства. Хочется надеяться, что так будет и впредь.

L. ESHRA

Паводле spring96.org,
Падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,
Беларускі Праўны Партал,
www.praba-by.info

Цэтлікі: , , ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>