2014 17/06

Рэспубліканскае праваабарончае грамадзкае аб’яднаньне “Беларускі Гэльсынскі Камітэт” і вядомы юрыст-праваабаронца Гары Паганяйла зьвярнуліся са зваротам у Канстытуцыйны Суд Рэспублікі Беларусь, у якім зьвяртаюць увагу на прабелы ў моўным заканадаўстве, што дазваляюць дыскрымінаваць адну з дзяржаўных моваў – беларускую.

Такі зварот стаў магчымым пасьля прыняцьця новай рэдакцыі Закону Рэспублікі Беларусь “Аб канстытуцыйнай судавытворчасьці”.

З 17 красавіка 2014 году ўступіў у сілу Закон Рэспублікі Беларусь “Аб канстытуцыйнай судавытворчасьці”. Ён зьмяніў раней дзеючую рэдакцыю Закону «Аб Канстытуцыйным Судзе Рэспублiкi Беларусь» ад 30 сакавіка 1994 году.

Новы Закон вызначыў асноўныя прынцыпы канстытуцыйнай судавытворчасьці, ўпарадкаваў працэдуру вядзеньня па асобных катэгорыях справаў, аднесеных да кампэтэнцыі Канстытуцыйнага Суду, удакладніў палажэньні аб правамоцным складзе суду ў судовым пасяджэньні, правах бакоў ды іншых удзельнікаў працэсу, аб судовых дакумэнтах, працэсуальных тэрмінах, судовых выдатках і рашэньнях.

Зараз правам звароту ў Канстытуцыйны суд для ўзбуджэньня вядзеньня па справе ўпершыню надзелены суб’екты, неадзначаныя у частцы 4 ст.116 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь. Да іх адносяцца: дзяржаўныя ворганы, іншыя арганізацыі, а таксама грамадзяне (іх грамадзкія аб’яднаньні) і індывідуальныя прадпрымальнікі (ч. 1 арт. 158 Закона).

Скарыстаўшыся такой магчымасцю праваабаронцы просяць Канстытуцыйны суд Беларусі разабрацца з нявызначанасьцю рэальнага статусу беларускай мовы, і заклікаюць да гэтага іншыя грамадзкія арганізацыі й грамадзянаў.

Адной з першых гэтую ініцыятыву падтрымала Рабочая група Асамблеі няўрадавых дэмакратычных арганізацыяў Беларусі.

Прыкладаем iнфармацыйна-мэтадычны ліст юрыста Гары Паганяйлы й зварот у КС, якія можна выкарыстоўваць пры складаньні зваротаў у Канстытуцыйны суд Рэспублікі Беларусь (гл. дадаткі).

*
*
(Паведамленьне, рас.)

БХК Гарри Погоняйло просит Конституционный суд разобраться с дискриминацией белорусского языка

Республиканское правозащитное общественное объединение “Белорусский Хельсинкский Комитет” и известный юрист-правозащитник Гарри Погоняйло обратились с обращением в Конституционный Суд Республики Беларусь, в котором указывают на пробелы в языковом законодательстве, позволяющие дискриминировать один из государственных языков – беларуский.

Такое обращение стало возможным после принятия новой редакции Закона Республики Беларусь “О конституционном судопроизводстве”.

С 17 апреля 2014 года вступил в силу Закон Республики Беларусь “О конституционном судопроизводстве”. Он изменил ранее действующую редакцию Закона “О Конституционном Суде Республики Беларусь» от 30 марта 1994 года.

Новый Закон определил основные принципы конституционного судопроизводства, упорядочил процедуру производства по отдельным категориям дел, отнесенных к компетенции Конституционного Суда, уточнил положения о правомочным составе суда в судебном заседании, правах сторон и других участников процесса, о судебных документах, процессуальных сроках, судебных издержках и решениях.

Сейчас правом обращения в Конституционный суд для возбуждения производства по делу впервые наделены субъекты, неуказанные в части 4 ст.116 Конституции Республики Беларусь. К ним относятся: государственные органы, другие организации, а также граждане (их общественные объединения) и индивидуальные предприниматели (ч.1 ст.158 Закона).

Воспользовавшись такой возможностью правозащитники просят Конституционный суд Беларуси разобраться с неопределенностью реального статуса белорусского языка, и призывают к этому другие общественные организации и граждан.

Одной из первых эту инициативу поддержала Рабочая группа Ассамблеи неправительственных демократических организаций Беларуси.

Прилагаем информационно-методическое письмо юриста Гарри Погоняйло и обращение в КС, которые можно использовать при составлении обращений в Конституционный суд Республики Беларусь (см. приложения).

ДАДАТКІ:

1. Зварот БГК і Гары Паганяйлы ў Канстытуцыйны суд;
2. Інфармацыйна-мэтадычны ліст юрыста Гары Паганяйлы;
3. Закон Рэспублікі Беларусь “Аб канстытуцыйнай судавытворчасьці” (рас.).

Паводле пошты РГ Асамблеі НДА Беларусі,
Падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,
Беларускі Праўны Партал,
www.prava-by.info

Цэтлікі: , , , , ,

13 thoughts on “БГК і Гары Паганяйла просяць Канстытуцыйны суд разабрацца з дыскрымінацыяй беларускай мовы (дакумэнты, закон)”

  1. У адпаведнасьці з дадзенымі мэтадычнымі парадамі вядомага юрыста, карыстаючыся апошнімі зьменамі ў заканадаўстве, можна спрабаваць зьвяртацца ў КС Рэспублікі Беларусь для выпраўленьня прабелаў, калізіяў ды праўнай нявызначанасьці ў законах і падзаконных актах…

    Вядомы юрыст падае прыклад. Ён робіць першы крок для абароны дзяржаўнага статусу беларусай мовы – падае зварот у КЧ Беларусі й прадстаўляе свае інфармацыйна-мэтадычныя парады ўсім іншым суб’ектам грамадзянскай супольнасьці – актыўным грамадзянам і арганізацыям, праваабаронцам і юрыстам.

    Калі дадзеныя мэханізмы будуць сапраўды дзейснымі, і судовая ўлада праявіць сваю прафэсійнасьць і незалежнасьць, можна будзе разьлічваць хоць на нейкае прасоўваньне ў бок канстытуцыйнай законнасьці й рэальнага дзеяньня дзяржаўных гарантыяў па выкананьні пазытыўных абавязкаў дзяржавы перад беларускім грамадзтвам у галіне грамадзянскіх правоў і свабодаў.

  2. busy_lawyer says:

    В методичке следует подправить первый абзац посвященный правовой неопределенности. В статье википедии http://ru.wikipedia.org/wiki/Принцип_правовой_определённости откуда взят этот абзац, все-таки говориться об “Определенности”, а не “НЕопределенности”.

    В нынешнем же варианте Методички получается странная картина, только вчитайтесь: “При этом в рамках обеих правовых систем принцип правовой неопределенности рассматривается в качестве базового мерила законности базовых актов и административных мер, исходящих от органов государственной власти.”
    Т.е. правовая неопределенность, как мерило законности :) И так по всему абзацу раздела 1.

  3. busy_lawyer says:

    Ð�Ñ�пÑ�авÑ�Ñ�е пеÑ�вÑ�й абзаÑ� Раздела I меÑ�одиÑ�еÑ�кого лиÑ�Ñ�а, поÑ�вÑ�Ñ�енного пÑ�авовой неопÑ�еделенноÑ�Ñ�и: Ñ�лово “Ð�Ð�опÑ�еделенноÑ�Ñ�Ñ�” нÑ�жно замениÑ�Ñ� на “Ð�пÑ�еделенноÑ�Ñ�Ñ�”. Ð�наÑ�е полÑ�Ñ�аеÑ�Ñ�Ñ� аÑ�инеÑ�.

  4. Ales` says:

    Адносна камэнтара ад busy_lawyer. Сапраўды “нявызначанасьць” навогул ня можа быць асновай праўнага прынцыпу, тым больш аднаго з важнейшых з паняткаў міжнароднага права.)) Там канешне трэба выправіць, калі размова ідзе пра недакладную назву самога прынцыпу ды скарыстаньне яго ў некарэктным кантэксьце, як у выказваньні, што вы пазначылі. Калі там ёсьць падобнае – то там сапраўды ёсьць, што выпраўляць. Навогул, больш карэктна, на маю думку тут было б пісаць – аднавіць “праўную вызначанасьць”, парушаны “прынцы праўнай вызначанасьці” …, а не выключыць “праўную нявызначанасьць”, дапушчана “праўная нявызначанасьць”. Але, падаецца ж, у падобных фармулёўках у мэтадычцы па сэнсе ўсё было зразумела й карэктна. Добра, што вы тут гэта заўважылі.

  5. Al says:

    Дзякуй за заўвагу. Перададзена. Адрукоўкі выпраўляюцца…)

  6. admin says:

    Дзякуй. З улікам выказанай заўвагі дакумэнт адкарэктаваны.

  7. busy_lawyer says:

    Еще поправка. Закон вступил в силу 17 апреля, а в тексте статьи указано, что 13.
    Официальное опубликование произошло 16 января, соответственно он вступил в силу через 3 месяца с момента о.о., т.е. плюс 1 день.

    Мелочь конечно, но все же.

  8. admin says:

    Усё лягічна. Выпраўляем дату. Дзякуй за заўвагі.)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>