Не забірай жыцьцё!
2016 21/04

470BLP_dapr_akciya_molodoy_front_20160402_shuk_tutby_phs_0692-kopija

Праваабаронца Леанід Судаленка падрыхтаваў агляд рашэньняў Камітэту ААН па правах чалавека, зьвязаных з парушэньнем правоў беларусаў на мірныя сходы.

Грамадзянаў перасьледуюць за ўдзел у несанкцыянаваных акцыях, якія праводзяцца як на вуліцы, гэтак і ў памяшканьнях, забараняюць сходы па прычыне заяўленай тэматыкі, месцаў іх правядзеньня ды адсутнасьці дамоваў на іхнае абслугоўваньне. Вядомыя выпадкі, калі раздачу газэтаў на вуліцы і ўскладаньне вянкоў да магілаў рэпрэсаваных прыраўноўвалі да несанкцыянаваных акцыяў.

 

Перасьлед за ўдзел у несанкцыянаваных мірных сходах

 

Экс-старшыня Вярхоўнае Рады (Савету) Мечыслаў Грыб быў аштрафаваны за ўдзел у несанкцыянаваным вулічным мітынгу у Менску (справа №1316/2004). У 1997 годзе яму было адмоўлена ў выдачы ліцэнзіі адваката на той падставе, што ён раней прыцягваўся да адміністратыўнай адказнасьці. Устанавіўшы ў гэтай справе парушэньне права аўтара на мірны сход Камітэт па Правах Чалавека адзначыў, што Беларусь не прадставіла якіх-небудзь тлумачэньняў аб тым, як нявыдача ліцэнзіі адваката аўтару была апраўданая й неабходная для дасягненьня мэтаў, замацаваных у артыкуле 21 Пакту (інтарэсы дзяржаўнай ці грамадзкай бясьпекі, грамадзкага парадку, аховы здароўя й маральнасьці насельніцтва ці абароны правоў і свабодаў іншых асобаў).

 

Грамадзкі актывіст з Віцебску Ігар Базараў у 2009 годзе ў складзе групы з трох чалавек ішоў па ходніках у горадзе, у іх быў бел-чырвона-белы сьцяг. Грамадзяне былі затрыманыя міліцыяй і абвінавачаныя ў парушэньні парадку арганізацыі й правядзеньня масавага мерапрыемства. Пасьля суд прысудзіў аўтару грашовы штраф (справа №1934/2010). У гэтай справе Камітэт па правах чалавека адзначыў, што дзяржава не паспрабавала патлумачыць неабходнасьць атрыманьня дазволу перад правядзеньнем мірнага вулічнага шэсьця, у якім мелі намер прыняць удзел толькі тры чалавекі. Акрамя таго, яна не патлумачыла, якім чынам на практыцы ў дадзеным выпадку перасоўваньне аўтара й двух ягоных знаёмых са сьцягам па ходніках уздоўж пешаходнай вуліцы ў дзённы час магло парушыць правы q свабоды іншых людзей аkmбо паставіць пад пагрозу дзяржаўную бясmпеку ці грамадpкі парадак.

 

Грамадзкія актывісты з Гомеля Пётар Кузняцоў, Юры Захаранка, Анатоль Паплаўны, Васіль Палякоў і Уладзімер Кацора ў 2009 годзе зладзілі пікет перад будынкам УУС Гомеля (справа №1976/2010). Яны на працягу 30 хвілінаў прастаялі каля будынку з партрэтамі экс-міністра нутраных справаў Юрыя Захаранкі. Па заканчэньні пікетаваньня аўтары перадалі ў УУС ліст, у якім паказалі на павольны рух у расьсьледваньні зьнікненьня сп. Захаранкі й папрасілі ўлады належным чынам расьсьледаваць гэтае злачынства. Пасьля суд прысудзіў ўдзельнікам несанкцыянаванага пікету штрафы і арышт. У гэтае справе Камітэт адзначыў, што беларускія ўлады ня далі ніякага абгрунтаваньня альбо тлумачэньняў на той конт, якім чынам на практыцы дзеяньні аўтараў у дачыненьні да дэманстрацыі партрэтаў зьніклага міністра нутраных справаў і працягласьць расьсьледваньня ў гэтых адносінах зьдзяйсьняюць уціск на інтарэсы дзяржаўнай ці грамадзкай бясmпекі, грамадpкага парадку, аховы здароўя й маральнасьці насельніцтва ці абароны правоў і свабодаў іншых асобаў, як выкладзена ў артыкуле 21 Пакту.

 

  • Справа CCPR/C/112/D/1999/2010, ” Валянцін Яўзрэзаў, Уладзімер Няпомняшчых, Васіль Палякоў і Валеры Рыбчанка спр. Беларусі” (2009 г.)

У 2009 годзе грамадзкія актывісты з Гомеля Валянцін Яўзрэзаў, Уладзімер Няпомняшчых, Васіль Палякоў і Валерый Рыбчанка знаходзіліся ў складзе групы з 16 чалавек, якая рухалася па цэнтры гораду ў кірунку плошчы Паўстаньня, на якой яны мелі намер правесьці дэманстрацыю з нагоды гадавіны зьнікненьня лідараў апазыцыі Віктара Ганчара і Анатоля Красоўскага. Удзельнкі групы несьлі здымкі зьніклых палітыкаў і плякаты. Яны былі затрыманыя й абвінавачаныя ў парушэньні парадку арганізацыі й правядзеньня масавых мерапрыемстваў. Пасьля суд прысудзіў кожнаму зь іх буйныя штрафы (справа №1999/2010). У гэтай справе Камітэт адзначыў, што права на правядзеньне мірных сходаў зьяўляецца асноўным правам чалавека, якое мае надзвычай важнае значэньне для публічнага выказваньня меркаваньняў і перакананьняў і лічыцца неад’емным ў дэмакратычным грамадзтве. Гэтае права прадугледжвае магчымасьць арганізацыі мірнага сходу й дэманстрацыі альбо ўдзелу ў іх у мэтах выказваньня падтрымкі альбо крытыкі па якім-небудзь канкрэтным пытаньні. Недапушчэньне правядзеньня дэманстрацыі аўтарамі, іх наступнае затрыманьне й вынясеньне ім прысуду аб выплаце адміністратыўнага штрафу толькі за праходжаньне ў складзе групы асобаў, якія трымаюць фатаграфіі й плякаты, відавочным чынам зьяўляюцца парушэньнем іхнага права на мірныя сходы.

 

Забарона мірных сходаў па прычыне іх тэматыкі

 

Грамадзкія актывісты з Баранавічаў Сяргей Гоўша, Віктар Сырыца і Віктар Мязяк у 2006 годзе прасілі дазволу на правядзеньне мітынгу на тэму “За свабодную, незалежную й квітнеючую Беларусь”. Гарвыканкам адмовіў у дазволе на арганізацыю мітынгу на той падставе, што мітынг на падобную тэму ўжо быў праведзены выканкамам у горадзе (справа №1790/2008). У гэтай справе Камітэт па Правах Чалавека адзначыў, што паколькі ў Беларусі ўстаноўлены парадак правядзеньня масавых мерапрыемстваў, то тут фактычна ўведзены абмежаваньні ў дачыненьні да ажыцьцяўленьня права на свабоду сходаў. Дзяржава не прадставіла, хоць у яе была такая магчымасьць, інфармацыю аб тым, чаму абмежаваньні на права аўтараў на мірны сход былі неабходныя ў інтарэсах дзяржаўнай ці грамадзкай бясьпекі, грамадзкага парадку, аховы здароўя й маральнасьці насельніцтва ці абароны правоў і свабодаў іншых асобаў.

 

Грамадзкі актывіст з Жлобіна Уладзімер Кірсанаў у 2008 годзе прасіў дазволу на правядзеньне пікету для прыцягненьня ўвагі грамадзкасьці да палітыкі дзяржавы, накіраванай супраць апазыцыйных партыяў і спробы ліквідацыі Партыі Камуністаў Беларускай (справа №1864/2009). Мясцовы райвыканкам адмовіў у правядзеньні пікету на той падставе, што рашэньнем Вярхоўнага Суду партыя ня ліквідаваная, а ўсяго толькі на шэсьць месяцаў прыпыненая ейная дзейнасьць. У гэтай справе Камітэт па Правах Чалавека нагадаў, што адмова ў правядзеньні публічнага сходу на падставе ягонай мэты зьяўляецца адным з найбольш сур’ёзных парушэньняў свабоды мірных сходаў. Дзяржава не прадставіла, хоць у яе была такая магчымасьць, інфармацыю аб тым, чаму абмежаваньні на права аўтараў на мірны сход былі неабходныя ў інтарэсах дзяржаўнай ці грамадзкай бясьпекі, грамадзкага парадку, аховы здароўя й маральнасьці насельніцтва ці абароны правоў і свабодаў іншых асобаў.

 

Грамадзкая актывістка зь Менску Галіна Юбко ў 2007 годзе ад свайго імя і ад імя іншых жанчынаў, чые мужы, сыны ды іншыя сваякі былі нібыта незаконна асуджаныя, зьвярнулася з заяваю ў гарвыканкам Менску з просьбай аб правядзеньні пікету з мэтай зьвярнуць увагу грамадзкасьці на неабходнасьць таго, каб судовыя ворганы пры разглядзе грамадзянскіх альбо крымінальных справаў выконвалі Канстытуцыю й міжнародныя дамовы (справа №1903/2009). Гарвыканкам адмовіў у правядзеньні пікету на той падставе, што, як было палічана, яго мэта заключалася ў спробе паставіць пад сумнеў законнасьць судовых рашэньняў і, адпаведна, паўплываць на рашэньні судоў па канкрэтных грамадзянскіх і крымінальных справах. У гэтай справе Камітэт па Правах Чалавека адзначыў, што дзяржава не патлумачыла, для якой прычыны трэба абмяжоўваць права аўтара, адмаўляючы ёй у дазволе на правядзеньне пікету – дзеля павагі правоў альбо рэпутацыі іншых асобащ, для абароны нацыянальнай бясьпекі альбо грамадзкага парадку альбо ў інтарэсах аховы здароўя ці маралі насельніцтва.

 

У 2007 годзе грамадзкі актывіст з Жлобіна Валянцін Яўзрэзаў зьвярнуўся ў Жлобінскі райвыканкам па дазвол на правядзеньне разам з шэрагам іншых грамадзянаў пікету з мэтай выказаць пратэст супраць пазбаўленьня волі па палітычных матывах былога кандыдата ў прэзыдэнты Аляксандра Казуліна. Райвыканкам прыняў рашэньне, якое забараняе правядзеньне гэтай маніфэстацыі. Падставай для забароны сталася тое, што заяўленая мэта маніфэстацыі супярэчыла пастанове суду, згодна зь якой вынесены г-ну Казуліну прысуд не быў зьвязаным з ягонымі палітычнымі поглядамі (справа №1988/2010). Камітэт па Правах Чалавека палічыў неапраўданым рашэньне адмовіць аўтару ў праве разам зь іншымі людзьмі правесьці мірны сход, мэту якога яны абралі самі. Камітэт адзначыў, што ў сваіх адказах аўтару нацыянальныя ворганы ўлады не прадэманстравалі, якім чынам пікет, які праводзіцца з тым, каб выказаць пратэст супраць пазбаўленьня волі палітычнага дзеяча й былога кандыдата ў прэзыдэнты, паставіць пад пагрозу дзяржаўную й грамадзкую бясьпеку, грамадзкі парадак, здароўе й маральнасьць насельніцтва ці правы й свабоды іншых асобаў.

 

Забарона мірных сходаў па прычыне адсутнасьці дамоваў на іхнае абслугоўваньне

 

Жыхар Гомеля Уладзімір Сякерка сумесна зь іншымі ў 2007 годзе зьвярнуўся ў Гомельскі гарвыканкам з заяўкаю на правядзеньне масавых мерапрыемстваў у розных частках гораду з мэтай выказаць пратэст супраць адмены сацыяльных ільготаў для малазабясьпечаных грамадзянаў (справа №1851/2008). Гарвыканкам забараніў правядзеньне мірных сходаў па прычыне не прадстаўленьня інфармацыі ў дачыненьні да мераў па забесьпячэньні грамадзкага парадку й бясьпекі, мераў, зьвязаных зь мэдычным абслугоўваньнем і ўборкай тэрыторыі падчас мерапрыемства і пасьля яго. У гэтай справе Камітэт па Правах Чалавека нагадаў, што калі дзяржава накладае абмежаваньні, яна павінна кіравацца мэтай садзеяньня ў ажыцьцяўленьні права замест таго, каб імкнуцца залішне альбо непамерна абмежаваць яго. Беларускія ўлады не прадэманстравалі, што ў справе аўтара крытэрыі, устаноўленыя ў артыкуле 21 Пакту, маглі быць дасягнутыя толькі з дапамогаю адмовы ў дазволе на правядзеньне заплянаваных масавых мерапрыемстваў.

 

У 2008 годзе намесьнік старшыні Аб’яднанай грамадзянскай партыі Васіль Палякоў падаў у гарвыканкам заяву з просьбай аб арганізацыі пікету з мэтай заклікаць грамадзянаў не ўдзельнічаць 28 верасьня 2008 году ў парлямэнскіх выбарах. Гарвыканкам правядзеньне пікету забараніў па прычыне адсутнасьці дамоваў па забеспячэньні грамадзкага парадку й бясьпекі, мераў, зьвязаных зь мэдычным абслугоўваньнем і ўборкай тэрыторыі падчас мерапрыемства й пасьля яго. У гэтай справе Камітэт па Правах Чалавека нагадаў, што абмежаваньні, уведзеныя ў дачыненьні да свабоды аўтара на правядзеньне сходу, грунтаваліся на палажэньнях нутранага заканадаўства і ўключалі цяжкія патрабаваньні аб тым, каб заручыцца трыма асобнымі пісьмовымі абавязальніцтвами з боку трох розных адміністрацыйных ворганаў, што магло зрабіць ілюзорным права аўтара на дэманстрацыю (справа №2030/2011). Між тым Беларусь не высунула ніякіх довадаў на той рахунак, чаму такія патрабаванні неабходныя ў інтарэсах нацыянальнай або грамадскай бяспекі, грамадскага парадку, аховы здароўя або маральнасці насельніцтва ці абароны правоў і свабодаў іншых асобаў.

 

Забарона мірных сходаў па прычыне заяўленых месцаў іх правядзеньня

 

  • Справы:

    - CCPR/C/108/D/1948/2010, “Турчаняк ды інш. спр. Беларусі”, - адвакат Кісьляк (2008 г.)

    - CCPR/C/113/D/1949/2010, “Казлоў ды інш. спр. Беларусі”, - адвакат Кісьляк (2009 г.)

 

У 2008 годзе жыхары Берасьця Дзяніс Турчаняк, Ірына Лаўроўская, Валер Фамінскі, прадстаўленыя адвакатам Раманам Кісьляком, і ў 2009 годзе жыхары Берасьця Павал Казлоў, Валерый Ільяш, Сяргей Пстыга, Марат Брашко (адвакат Раман Кісьляк) падавалі заяўкі ў гарвыканкам аб правядзеньні пікетаў з мэтай прыцягненьня ўвагі грамадзянаў да праблемаў, якія ўзьніклі ў ходзе падрыхтоўкі да ўзьвядзеньня помніка 1000-годзьдзю горада Берасьця ў першым выпадку (справа №1948/2010) і “супраць абыякавасьці чыноўнікаў” у другім (справа №1949/2010). Гарвыканкам адмовіў у дазволе на той падставе, што адзіным афіцыйна дазволеным месцам для правядзеньня масавых мерапрыемстваў у Берасьці зьяўляецца стадыён “Лякаматыў”, у той час як заяўнікі жадалі правесьці пікеты ў цэнтры гораду. У гэтай справе Камітэт па Правах Чалавека адзначыў, што дзяржава не прадэманстравала, якім чынам пікет, які праводзіцца ў цэнтры гораду, непазбежна паставіць пад пагрозу дзяржаўную й грамадзкую бясьпеку, грамадзкі парадак і ахову здароўя альбо маральнасьць насельніцтва альбо ахову правоў і свабодаў іншых асобаў. Камітэт таксама адзначыў, што забарона дэ-факта сходаў у любым грамадзкім месцы ў маштабе ўсяго горада Берася, за выключэньнем стадыёну “Лякаматыў”, неапраўдана абмяжоўвае права на свабоду сходаў.

 

У 2009 годзе грамадзкі актывіст зь Менску Яўген Пугач запытаў дазвол гарвыканкама правесьці мірны пікет з мэтай прыцягнуць увагу грамадзянаў да праблемы бяздомных жывёлаў, заявіць пратэст супраць жорсткага абыходжаньня з жывёламі. Гарвыканкам адмовіўся санкцыянаваць пікет, адзначыўшы, што збор у паказаным месцы перашкодзіў бы рабоце прадпрыемства “Фаўна гораду” і яшчэ двух прадпрыемстваў, разьмешчаных у тым жа раёне (справа №1984/2010). У гэтай справе Камітэт адзначыў, што ўлады не патлумачылі, якім чынам на практыцы пікет, які праводзіцца ў пешаходнай зоне па-за тэрыторыяй адпаведнага дзяржаўнага прадпрыемства, перашкаджаў бы працы названага прадпрыемства, а таксама дарожнаму руху; не патлумачылі яны й якім чынам уведзеныя абмежаваньні правоў аўтара на свабоду мірнага сходу апраўданыя па артыкуле 21 Пакту. Камітэт нагадаў, што як раз дзяржаве й належыць кожны раз прадэманстраваць неабходнасьць устаноўленых абмежаваньняў.

 

У 2007 годзе кандыдат у дэпутаты Гомельскага абласноq рады (савету) ад Аб’яднанай грамадзянскай партыі Беларусі (апазыцыйнай партыі) на выбарах Леанід Судаленка падаў запыт на дазвол сустрэцца з выбарнікамі на адкрытай плошчы – адным з папулярных месцаў у цэнтры гораду (справа №1992/2010). Гарадзкія ўлады адмовілі яму ў выдачы дазволу на той падставе, што ў горадзе ўстаноўлена іншае месца для правядзеньня любых сходаў. У гэтай справе Камітэт па правах чалавека палічыў, што магчымасьць сустрэчы з выбаршчыкамі зьяўляцца неад’емнай часткаю правоў, замацаваных у артыкуле 25 Пакту, якая ўключае і права быць абраным. Нягледзячы на ​​той факт, што дзяржава можа ўстанаўліваць правілы й парадак правядзеньня палітычных кампаніяў, яны не павінны дыспрапарцыйна абмяжоўваць правы, гарантаваныя Пактам.

 

У 2010 годзе гомельскія праваабаронцы Леанід Судаленка (справа №2016/2010) і Анатоль Паплаўны (справа №2019/2010) заявілі ў Дзень правоў чалавека 10 сьнежня пікеты на цэнтральнай плошчы гораду, але гарадзкія ўлады ім адмовілі. У гэтае справе Камітэт па Правах Чалавека адзначыў, што Беларусь не прадэманстравала, якім чынам пікеты, якія праводзяцца ў цэнтры гораду, непазьбежна паставяць пад пагрозу дзяржаўную й грамадзкую бясьпеку, грамадзкі парадак і ахову здароўя альбо маральнасьць насельніцтва, альбо ахову правоў і свабодаў іншых асобаў.

 

Перасьлед за ўдзел у мірных сходах у памяшканьнях

 

Грамадзкія актывісты з Бярэсьця Юрый Бакур (справа №1902/2009) і Сяргей Лазенка (справа №1929/2010) у 2007 годзе прымалі ўдзел у адкрытым сходзе палітычнай партыі “Беларускі народны фронт” (БНФ). Сход праходзіў ў офісе партыі. У памяшканьне ўвайшлі супрацоўнікі міліцыі, якія спынілі сход і затрымалі 28 чалавек. Пасьля г-ну Бакур і Лазенку было прад’яўленае абвінавачваньне ў адміністратыўным правапарушэньні – ва ўдзеле ў несанкцыянаваным сходзе, і яны былі пакараныя адміністратыўным штрафам. У гэтай справе Камітэт адзначыў, што дзяржава не прадэманстравала, чаму затрыманьне аўтараў і прызначэньне ім пакараньня ў выглядзе штрафу, нават калі гэта адпавядала патрабаваньням закону, было неабходным у інтарэсах дзяржаўнай ці грамадзкай бясьпекі, грамадзкага парадку, аховы здароўя й маральнасьці насельніцтва ці абароны правоў і свабодаў іншых асобаў. Акрамя таго, дзяржава не абгрунтавала, чаму на правядзеньне сходу ў прыватным памяшканьні, арандаваным палітычнай партыяй, неабходна было атрымаць дазвол.

 

Перасьлед за распаўсюд інфармацыі

 

Грамадзкая актывістка зь Віцебску Алена Залеская распаўсюджвала ў 2006 годзе на вуліцах горада мінакам газэты “Таварыш” і “Народная Воля”. Яна была абвінавачаная ў парушэньні парадку арганізацыі й правядзеньня масавых мерапрыемстваў і аштрафаваная пасьля судом (справа №1604/2007). Устанавіўшы парушэньне права аўтара на мірны сход, Камітэт па Правах Чалавека адзначыў, што Беларусь не прадставіла якіх-небудзь тлумачэньняў аб тым, для дасягненьня якой мэты, замацаванай у артыкуле 21 Пакту (інтарэсы дзяржаўнай ці грамадзкай бясьпекі, грамадзкага парадку, аховы здароўя й маральнасьці насельніцтва альбо абароны правоў і свабодаў іншых асобаў) аўтар атрымала грашовы штраф за распаўсюд інфармацыі.

 

Перасьлед за наведваньне магілаў ахвяраў рэпрэсіяў

 

Грамадзкія актывісты зь Віцебску Сяргей Белязека (справа №1772/2008) і Сяргей Каваленка (справа №1808/2008) у 2007 годзе разам з іншымі жыхарамі Віцебску, сваякі якіх былі закатаваныя ў сталінскіх лягерах, прынялі ўдзел у грамадзянскай паніхідзе. Іх абвінавацілі ў парушэньні парадку арганізацыі й правядзеньня масавых мерапрыемстваў, і яны былі аштрафаваныя судом. Устанавіўшы парушэньне права аўтараў на мірны сход, Камітэт па Правах Чалавека адзначыў, што Беларусь не прадставіла якой-небудзь інфармацыі пра тое, якім чынам на практыцы ўшанаваньне памяці ахвяраў сталінскіх рэпрэсіяў ушчамляе выкладзеныя ў артыкуле 21 Пакту інтарэсы дзяржаўнай ці грамадзкай бясьпекі, грамадзкага парадку, аховы здароўя й маральнасьці насельніцтва ці абароны правоў і свабодаў іншых асобаў.

 

ДАДАТКI (PDF, рас.):

Перасьлед за ўдзел у несанкцыянаваных мірных сходах

  • Справа CCPR/C/112/D/1999/2010, “Валянцін Яўзрэзаў, Уладзімер Няпомняшчых, Васіль Палякоў і Валеры Рыбчанка спр. Беларусі” (2009г.)

Забарона мірных сходаў па прычыне іх тэматыкі

Забарона мірных сходаў па прычыне адсутнасьці дамоваў на іхнае абслугоўваньне

Забарона мірных сходаў па прычыне заяўленых месцаў іх правядзеньня

  •  Справы: CCPR/C/108/D/1948/2010, “Турчаняк ды інш. спр. Беларусі” (2008 г.) – адв. Кісьляк - CCPR/C/113/D/1949/2010, “Казлоў ды інш. спр. Беларусі” (2009 г.) – адв. Кісьляк

 Перасьлед за ўдзел у мірных сходах у памяшканьнях

Перасьлед за распаўсюд інфармацыі

Перасьлед за наведваньне магілаў ахвяраў рэпрэсіяў

Паводле Леаніда Судаленкі, “Гомельская Вясна”

Падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,
Беларусі Праўны Партал,
www.prava-by.info

Фотаздымак: tyt.by

Цэтлікі: , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>