Не забірай жыцьцё!
2009 01/12
Уладзімер Лабковіч, Менск

Уладзімер Лабковіч, Менск

Дэпутаты Палаты прадстаўнікоў працуюць над зьменамі ў выбарчае заканадаўства. Прадстаўляе ім новы законапраект асабіста старшыня Цэнтральнай выбарчай камісыі Лідзія Ярмошына. Калі ўсе дапаўненьні й зьмены дэпутаты ўхваляць, тады трэба будзе скарэктаваць два законы й 40 артыкулаў Выбарчага кодэксу.

Зьмена выбарчага заканадаўства ўваходзіць у 12 вядомых патрабаваньняў Эўразьвязу да ўладаў Беларусі. Брусэль заклікае прывесьці беларускія правілы выбараў у адпаведнасьць з рэкамэндацыямі Бюро дэмакратычных інстытутаў і правоў чалавека АБСЭ.

Аднак Аляксандар Лукашэнка сьцярджае, што паляпшэньне выбарчага заканадаўства сыходзіць ад кіраўніцтва Беларусі. 24 лістападу зьмяненьні й дапаўненьні да Выбарчага кодэксу ад ягонага імя паступілі ў парлямэнт. А напярэдадні кіраўнік дзяржавы даў старшыні Цэнтральнай выбарчай камісыі наступны наказ:

“Выбары павінны прайсьці спакойна, як яны ў нас праходзілі. Не зьвяртайце ўвагі на гэты піск, віск знутры краіны, з-за мяжы. Мы павінны спакойна працаваць і рабіць сваю справу. Гэтыя выбары павінны быць сумленнымі, справядлівымі й адкрытымі. Таму, калі законы нашы з гэтай мэтай неабходна палепшыць, гэта трэба зрабіць апэратыўна”.

Найбольш важныя з тых дапаўненьняў і зьмяненьняў, якія разглядаюцца дэпутатамі, — гэта тое, што ў кожнай выбарчай камісіі, акрамя Цэнтральнай, ня менш як 1/3 месцаў будзе выдзелена прадстаўнікам палітычных партый і грамадзкіх арганізацый. Партыі атрымаюць магчымасьць вылучаць сваіх кандыдатаў і ў тых акругах, дзе ў іх няма партыйных суполак. Плянуецца дазволіць кандыдатам у дэпутаты ствараць асабістыя грашовыя фонды.

Спачатку плянавалася, што ў новым варыянце выбарчага закону будзе асобна прапісана норма пра правы назіральнікаў пры падліку галасоў. Аднак у дакумэнтах, якія сёньня будуць разглядацца, яе ўжо няма. Чаму? Лідзія Ярмошына тлумачыць:

“Артыкул 13-ты зьмяняцца ня будзе. Ён будзе зьмяняцца — там больш сыстэмна будуць выкладзеныя правы назіральнікаў, то бок зь іншага артыкулу будуць перанесеныя іхныя правы складаць акты, пісаць паведамленьні й г. д. Справа ў тым, што пры абмеркаваньні прыйшлі да высновы — дадзеная норма ў вельмі жорсткай рэдакцыі можа абмежаваць правы сябраў выбарчых камісыяў. І таму вырашылі ня ўводзіць гэтае зьмяненьне”.

Юрыст Уладзімер Лабковіч разам з калегамі распрацоўваў альтэрнатыўны варыянт выбарчага заканадаўства. Ён вельмі абураны тым, што норма пра правы назіральнікаў застаецца бязь зьменаў:

“Яна застаецца толькі з той прычыны, што ўлады, як і раней, зьбіраюцца кантраляваць выбарчы працэс цалкам. І гэта яскрава даказвае, што жаданьня праводзіць дэмакратычныя, свабодныя, празрыстыя выбары ў беларускіх уладаў няма. Бо гэта адно з самых асноўных патрабаваньняў з боку міжнароднай супольнасьці ў галіне свабодных выбараў, прынамсі БДІПЧ АБСЭ, рэкамэндацыяў беларускай дэмакратычнай апазыцыі. Выкінутая працэдура, якая ёсьць ва ўсіх краінах, нават далёкіх ад узораў дэмакратыі —у Расеі, Азэрбайджане, Казахстане, Кыргызстане, ва Ўкраіне… Там прадугледжваецца, што назіральнік ня проста прысутнічае пры падліку галасоў, а можа знаходзіцца там, дзе можна бачыць правільнасьць падліку волевыяўленьня выбарцаў”.

Разгляд выбарчых дакумэнтаў у другім чытаньні папярэдне заплянаваны на 10-га сьнежня.

*
*
(Паведамленьне, рас.)

Наблюдатели снова не увидят избирательных бюлетеней

Депутаты Палаты представителей работают над изменениями в избирательное законодательство. Представляет им новый законопроект сам председатель Центральной избирательной комиссии Лидия Ярмошына. Когда все дапаўненьні й зьмены депутаты одобрят, тогда надо будет скарэктаваць два законы й 40 статей Избирательного кодекса.

Изменение избирательного законодательства входит в 12 известных требовоаний Евросоюза к властям Беларуси. Брюссель призывает привести беларуские правила выборов в соответствие с рекомендациями Бюро демократических институтов и прав человека ОБСЕ.

Однако Аляксандар Лукашенко утверждает, что улучшение избирательного законодательства исходит от руководства Беларуси. 24 ноября изменения и дополнения к Избирательному кодексу от его имени поступили в парламент. А наконуне руководитель государства дал председателю Центральной избирательной комиссии следующий наказ:

“Выборы должны пройти спокойно, как они у нас проходили. Не обращайте внимания на этот писк, визг внутри страны, из-за границы. Мы должны спокойно работать и делать своего дело. Эти выборы должны быть честными, справедливыми и открытыми. Поэтому, когда законы наши с этой целью необходимо улучшить, это надо сделать оперативно”.

Наиболее важные с тех дополнений и изменений, которые рассматриваются депутатами, — это то, что в каждой избирательной комиссии, помимо Центральной, не меньше 1/3 мест будет выделено представителям политических партий и общественных организаций. Партии получат возможность выдвигать своих кандидатов и на тех округах, где у них нет партийных ячеек. Плянуецца разрешить кандидатам в депутаты создавать личные денежные фонды.

Сначала планировалось, что в новом варианте избирательного закона будет отдельно прописана норма про права наблюдателей при подсчете голосов. Однако в дакументах, которые сегодня будут рассматриваться, её уже нет. Почему? Лидия Ярмошына объяснять:

“Статья 13-ты изменяться не будет. Она будет изменяться — там более системно будут изложены права наблюдателей, то есть из другой статьи будут перенесены их права на составление актов, написание сообщений и т. д. Дело в том, что при обсуждении пришли к выводу — данная норма в очень жестокой редакции может ограничить права членов избирательных комиссий. И потому решили не вводить это изменение”.

Юрист Владимир Лобкович вместе с сослуживцами разрабатывал альтернативный вариант избирательного законодательства. Он очень возмущен тем, что норма про права наблюдателей остается без изменений:

“Она остается только потому, что власти, как и раньше, собираются контролировать избирательный процесс целиком. И это ярко доказывает, что желания проводить демократические, свободные, прозрачные выборы у беларуских властей нет. Ведь это одно из самых основных требований со стороны международной общественности в области свободных выборов, по крайней мере БДИПЧ ОБСЕ, рекомендаций беларуской демократической оппозиции. Выброшена процедура, которая имеется во всех странах, даже далеких от показательной демократии — в России, Азербайджане, Казахстане, Киргизстане, в Украине … Там предусматривается, что наблюдатель не просто присутствует при подсчете голосов, а может находиться там, где можно видеть правильность подсчета волеизъявления избирателей”.

Рассмотрение избирательных документов во втором чтении предварительно запланировано на 10-е декабря.

Паводле spring96.0rg,

Падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,

by.prava-by.info

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>