2010 11/03
Міклаш Харашці, АБСЭ

Міклаш Харашці, АБСЭ

Дакумэнт ужо накіраваны беларускім уладам. У ім пералічаныя як станоўчыя, гэтак і адмоўныя моманты ўказу з пункту гледжаньня міжнародных экспэртаў у галіне свабоды выказваньня. (далей – правапіс першакрыніцы)

Пра гэта гаворыцца ў Рэгулярнай справаздачы, якую Прадстаўнік па свабодзе СМІ АБСЕ Міклаш Харашці падрыхтаваў для Пастаяннай Рады Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе. Справаздача прадстаўленая 4 сакавіка.

Паводле аналізу экспертаў АБСЕ, указ прэзідэнта Беларусі №60 «Аб захадах па ўдасканаленні выкарыстання нацыянальнага сегменту сеткі Інтэрнет», падпісаны 1 лютага 2010 года, утрымлівае шэраг станоўчых момантаў, у прыватнасці:

– інфармацыя аб органах улады і іншых дзяржаўных установах будзе больш даступная грамадзянам (у тым ліку журналістам), паколькі палажэнні ўказа прадугледжваюць адказнасць гэтых устаноў за не размяшчэньне інфармацыі пра сваю дзейнасць на іх сайтах;

– аўтарскае права ў Інтэрнеце будзе абароненае;

– правайдэры інтэрнет-паслуг будуць праходзіць дзяржаўную рэгістрацыю паводле заяўнага прынцыпу;

– правайдэры інтэрнет-паслуг не будуць адказваць за інфармацыю, размешчаную ў Інтэрнеце.

«Што тычыцца гэтых спрыяльных палажэнняў указа, многае будзе залежаць ад таго, як яны будуць прымяняцца, – гаворыцца ў справаздачы. – Прававы інструмент, які будзе прымяняцца, павінен выключаць небяспеку абмежавання свабоды Інтэрнету ў Беларусі».

Галоўныя падставы для занепакоенасці, якую выказалі эксперты АБСЕ, тычацца наступных палажэнняў указа:

– Указ абавязвае ўладальнікаў і адміністратараў інтэрнет-клубаў і інтэрнет-кавярняў праводзіць ідэнтыфікацыю іх наведвальнікаў, захоўваць гэтыя запісы і асабістыя дадзеныя карыстальнікаў. Гэткае ж правіла прымяняецца да тэхнічных сродкаў карыстальнікаў інтэрнет-паслуг, якія выкарыстоўваюцца дзеля падключэння да Інтэрнету.

– Незразумела, хто і як будзе вызначаць сутнасць інфармацыі, у дачыненні да якой будзе атрыманы запыт на абмежаванне доступу. Вызначэнне тыпаў шкоднай інфармацыі паводле беларускага заканадаўства дазваляе прававую двухсэнсоўнасць катэгорый.

– У выпадку немагчымасці выканання загаду адпаведнага органа па выпраўленні парушэнняў ці спыненні аказання інтэрнет-паслуг, адказнасць за змест пераходзіць на правайдэраў інтэрнет-паслуг, уладальнікаў і адміністратараў пунктаў калектыўнага карыстання Інтэрнетам.

– Пералік інфармацыі, якая мусіць быць размешчанай на веб-сайтах органаў улады і іншых дзяржаўных установаў, вельмі абмежаваны.

– Указ патрабуе, каб у матэрыялах СМІ, якія распаўсюджваюцца праз Інтэрнет, утрымліваліся гіперспасылкі на першакрыніцу інфармацыі. Гэта з’яўляецца дадатковым патрабаваннем да рэдакцый, якое не можа быць выканана ў выпадку, калі першакрыніцай не з’яўляецца крыніца ў Інтэрнеце.

Прымаючы да ўвагі вышэйадзначанае і той факт, што канкрэтныя правілы прымянення палажэнняў указа будуць распрацаваныя да 1 траўня, эксперт АБСЕ выказаў шэраг рэкамендацый, якія адпавядаюць абавязальніцтвам АБСЕ ў галіне свабоды СМІ. Вось пералік гэтых рэкамендацый:

– адмяніць абавязковую ідэнтыфікацыю карыстальнікаў Інтэрнет-паслуг і іх тэхнічных сродкаў падключэння да Інтэрнету;

– растлумачыць значэнне і працэдуру ўвядзення абмежаванняў на распаўсюд забароненай інфармацыі;

– растлумачыць сферы адказнасці правайдэраў інтэрнет-паслуг у выпадку немагчымасці выканання загаду адпаведнага органа па выпраўленні парушэнняў ці перапыненні аказання інтэрнет-паслуг;

– разгледзець магчымасць патрабавання да органаў улады і іншых дзяржаўных установаў публікаваць інфармацыю не толькі аб іх дзейнасці, але і аб выніках гэтай дзейнасці;

– адмяніць патрабаванне ўключаць гіперспасылкі на першакрыніцу інфармацыі ў матэрыялах СМІ, якія распаўсюджваюцца праз Інтэрнет.

«Я спадзяюся, што гэтыя прапановы будуць улічаныя пры далейшай распрацоўцы заканадаўства, якое тычыцца Інтэрнету ў Беларусі, – адзначыў Міклаш Харашці. – Мой офіс працягне дапамагаць Беларусі ў рэфармаванні заканадаўства аб сродках масавай інфармацыі. Мы гатовыя разам з беларускімі ўладамі арганізаваць круглы стол па пытаннях заканадаўства ў галіне Інтэрнет».
*
*
(Паведамленьне, рас.)

Офис Представителя по свободе СМИ ОБСЕ подготовил экспертизу президентского указа о регулировании Інтэрнета

Документ уже направлен беларуским властям. В нём перечислены как положительные, так и отрицательные моменты указа с точки зрения международных экспертов в области свободы высказываний.

Про это говорится в Регулярном отчёте, который Представитель по свободе СМИ ОБСЕ Миклаш Харашци подготовил для Постоянного Совета Организации по безопасности и сотрудничеству в Европе. Отчет предоставлен 4 марта.

Согласно анализу экспертов ОБСЕ, указ президента Беларуси №60 «О мерах по совершенствованию использования национального сегмента сети Інтэрнет», подписанный 1 февраля 2010 года, содержит ряд положительных моментов, в частности:

– информация об органах власти и других государственных учреждениях будет более доступной гражданам (в том числе журналистам), поскольку положения указа предусматривают ответственность этих учреждений за не размещение информации про свою деятельность на их сайтах;

– авторское право в Интернете будет защищено;

– провайдеры интэрнет-услуг будут проходить государственную регистрацию согласно заявительного принципа;

– провайдеры интернет-услуг не будут отвечать за информацию, размещенную в Интернете.

«Что касаться этих благоприятных положений указа, многое будет зависеть от того, как они будут применяться, – говорится в отчете. – Правовой инструмент, который будет применяться, должен выключат риск ограничения свободы Интернета в Беларуси».

Главные основания для обеспокоенности, которую высказали эксперты ОБСЕ, касаются следующих положений указа:

– Указ обязывает владельцев и администраторов интернет-клубов и интернет-кофеень проводить идентификацию их посетителей, сохранять эти записи и личные данные пользователей. Такое же правило применяется к техническим средствам пользователей интэрнет-услуг, которые используются для подключения к Интернету.

– Непонятно, кто и как будет определят суть информации, применительно к которой будет получен запрос на ограничение доступа. Определение типов вредной информации согласно беларускому законодательству допускает правовую двусмысленность категорий.

– В случае невозможности выполнения приказа соответствующего органа по исправлению нарушений или прекращения оказания интернет-услуг, ответственность за содержание переходит на провайдеров интернет-услуг, владельцев и администраторов пунктов коллективного пользования Интернетом.

– Пересчёт информации, которая должна быть размещена на веб-сайтах органов власти и других государственных учреждений, очень ограничен.

– Указ требует, чтобы в материалах СМИ, которые распространяются через Интернет, содержались гиперссылки на первоисточник информации. Это является дополнительным требованием к редакций, которое не может быть исполнено в случае, когда первоисточником не является источник в Интернете.

Принимая во внимание вышеуказанное и тот факт, что конкретные правила применения положений указа будут разработаны до 1 мая, эксперт ОБСЕ высказал ряд рекомендаций, которые соответствуют обязательствам ОБСЕ в области свободы СМИ. Вот перечень этих рекомендаций:

– отменить обязательную идентификацию пользователей Интернет-услуг и их технических средств подключения к Интернету;

– объяснить значимость и процедуру введения ограничений на распространение запрещенной информации;

– объяснить сферы ответственности провайдеров интэрнет-услуг в случае невозможности выполнения приказа соответствующего органа по исправлению нарушений или прерыванию оказания интэрнет-услуг;

– рассмотреть возможность требования к органам власти и других государственных учреждений публиковать информацию не только об их деятельности, но и об итогах этой деятельности;

– отменить требование включат гиперссылки на первоисточник информации в материалах СМИ, которые распространяются через Интернет.

«Я надеюсь, что эти предложения будут учтены при дальнейшей разработке законодательства, которое касается Интернета в Беларуси, – отметил Миклаш Харашти. – Мой офис продолжит помогать Беларуси в реформировании законодательства о средствах массовой информации. Мы готовы вместе с беларускими властями организовать круглый стол по вопросам законодательства в области Интернет».

Крыніца: Прэс-служба БАЖ.
Падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,
Беларускі ПРАЎНЫ ПАРТАЛ,
by.prava-by.info

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>