2010 13/05
Алесь Бяляцкі (Менск)

Алесь Бяляцкі (Менск)

Старшыня ПЦ “Вясна”, віцэ-прэзыдэнт Міжнароднай Федэрацыі правоў чалавека Алесь Бяляцкі пракамэнтаваў абмеркаваньне справаздачы беларускага ўраду ў межах працэдуры Ўнівэрсальнага пэрыядычнага агляду ў Савеце па правах чалавеку ААН. 12 траўня ў Жэнэве праваабаронца прысутнічаў на абмеркаваньні ў ліку прадстаўнікоў беларускіх няўрадавых арганізацыяў, якія падрыхтавалі альтэрнатыўны даклад пра выкананьне Рэспублікай Беларусь ейных міжнародных абавязацельстваў у галіне правоў чалавека. (далей – правапіс першакрыніцы)

Альтэрнатыўны дакумент – “Матэрыялы беларускіх НДА, падрыхтаваныя для Універсальнага перыядычнага агляду па Беларусі ў Савеце па правах чалавека ААН” – група беларускіх НДА падрыхтавала ў жніўні-кастрычніку 2009 года для перадачы ў офіс Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека. У Матэрыялах беларускія праваабаронцы выклалі 47 рэкамендацыяў па паляпшэнні становішча з правамі чалавека ў Беларусі.

Алесь Бяляцкі адзначыў, што рэкамендацыі беларускаму ўраду, якія сыходзілі ад нацыянальных дэлегацыяў, выразна перагукаюцца з рэкамендацыямі аўтараў альтэрнатыўнага дакладу.

– Падчас абмеркавання справаздачы Беларусі рэкамендацыі выступоўцаў былі, з аднаго боку, разнастайныя, а з іншага – часта паўтараліся адны і тыя ж дэталі. У першую чаргу гэта датычыцца пазіцыі краінаў Еўразвязу, Канада таксама паспела выступіць. Фактычна ўсе прадстаўнікі дэмакратычных краінаў выказвалі заклапочанасць наяўнасцю смяротнага пакарання і вынясеннем двух апошніх прысудаў. А Швейцарыя нават рэкамендавала выдаць сваякам целы расстраляных Жука і Юзэпчука. Таксама прасілі неадкладна ўвесці мараторый на смяротнае пакаранне з тым, каб у далейшым адмяніць яго канчаткова, – распавядае праваабаронца.

Таксама А.Бяляцкі назваў іншыя праблемы, па якіх выказвалі прэтэнзіі да Беларусі прадстаўнікі міжнароднай грамадскасці.

Амаль усе выступоўцы адзначылі складанае становішча СМІ ў Беларусі, рэкамендавалі спрасціць сістэму іх рэгістрацыі і аблегчыць умовы працы, а таксама спыніць пераслед журналістаў.

Рэкамендавалася адмяніць артыкул 193.1 Крымінальнага кодэкса і ў дадзеным рэчышчы аблегчыць умовы працы праваабаронцаў.

Не засталася па-за ўвагай і праблема неабходнасці далейшай выбарчай рэформы. Нават дэлегацыя з Турцыі ўказала на тое, што да іх дайшлі звесткі пра парушэнне выбарчага заканадаўства Рэспублікі Беларусь падчас адбыўшыхся выбараў у мясцовыя саветы. Турцыя рэкамендавала працягваць рэформу выбарчага заканадаўства.

Абмяркоўвалася і праблема палітычных знікненняў. У прыватнасці, дэлегацыі Францыі, Нідэрландаў казалі пра неабходнасць даследвання сітуацыі са зніклымі ў Беларусі.

Выказвалася меркаванне наконт таго, што Беларусь мусіць падпісаць адпаведны факультатыўны пратакол супраць катаванняў, паколькі ў краіне зафіксаваныя факты катаванняў падчас затрыманняў і знаходжання людзей у турмах і следчых ізалятарах.

Французская дэлегацыя акцэнтавала ўвагу на наяўнасці палітзняволеных у Беларусі і заклікала спыніць гэту практыку.

Шмат прэтэнзіяў да беларускіх уладаў было, у прыватнасці ад прадстаўнікоў Чэхіі, Польшчы, па праблеме свабоды сходаў.

На афіцыйным узроўні краіну прадстаўляў Мікалай Хвастоў – пастаянны прадстаўнік Беларусі ў ААН ды іншых міжнародных арганізацыях у Жэневе.

У сп. Хвастова падчас абмеркавання была магчымасць адказаць на пытанні.

– У сваіх адказах ён спыніўся на праблемах смяротнага пакарання, мірных дэманстрацыяў, катаванняў, свабоды асацыяцыяў і свабоды СМІ. І тут ён ці ўхіляўся ад прамых пытанняў, пастаўленых нацыянальнымі дэлегацыямі, ці гаварыў няпраўду, – адзначае Алесь Бяляцкі. – У прыватнасці, гэта датычылася пытання свабоды асацыяцыяў, дзе ён казаў, што ніякіх праблемаў няма і ўсе аб’яднанні могуць рэгістравацца. Таксама Хвастоў сказаў, што няма ніякіх праблемаў і са свабодай СМІ. А далей цытую: “па ступені свабоды ў Інтэрнеце Беларусь знаходзіцца ў лідэрах сусветнай супольнасці” – асабліва гэта смешна чуць у кантэксце новага заканадаўства па ўрэгуляванні Інтэрнета, якое яны хацелі прыняць.

Датычна смяротнага пакарання, са словаў праваабаронцы, М.Хвастоў нічога канкрэтнага не сказаў, спаслаўшыся толькі на вынікі рэферэндума і адзначыўшы, што Беларусь у гэтым пытанні ідзе на супрацоўніцтва.

Тое, што Беларусь прадстаўляў М.Хвастоў, паводле меркаванняў экспертаў, сведчыць пра прыніжэнне статуса. Звычайна краіну на такім узроўні прадстаўляе намеснік міністра замежных справаў. Магчыма, гэты факт з’яўляецца дэманстрацыяй таго, наколькі для Беларусі важная працэдура Універсальнага перыядычнага агляду.

*

*

(Паведамленьне, рас.)

Алесь Беляцкий: Наш альтернативный доклад повлиял на рекомендации, вынесенные белорусским властям

Руководитель ПЦ “Весна”, вице-президент Международной Федерации прав человека Алесь Беляцкий прокомментировал обсуждение отчета белорусского правительства в рамках процедуры Универсального периодического обзора в Совете по правам человека ООН. 12 мая в Женеве правозащитник присутствовал на обсуждении в числе представителей белорусских неправительственных организаций, которые подготовили альтернативный доклад о выполнении Республикой Беларусь ее международных обязательств в области прав человека.

Альтернативный документ – “Материалы белорусских НПО, подготовленные для Универсального периодического обзора по Беларуси в Совете по правам человека ООН” – группа белорусских НПО подготовила в августе-октябре 2009 года для передачи в офис Верховного комиссара ООН по правам человека. В материалах белорусские правозащитники изложили 47 рекомендаций по улучшению положения с правами человека в Беларуси.

Алесь Беляцкий отметил, что рекомендации белорусскому правительству, которые исходили от национальных делегаций, отчетливо перекликаются с рекомендациями авторов альтернативного доклада.

– Во время обсуждения отчета Беларуси рекомендации выступающих были, с одной стороны, разнообразные, а с другой – часто повторялись одни и те же детали. В первую очередь это касается позиции стран Евросоюза, Канада также успела выступить. Фактически все представители демократических стран выражали озабоченность наличием смертной казни и вынесением двух последних приговоров. А Швейцария даже рекомендовала выдать родственникам тела расстрелянных Жука и Юзепчука. Также просили немедленно ввести мораторий на смертную казнь с тем, чтобы в дальнейшем отменить его окончательно, – рассказывает Алесь Беляцкий.

Также правозащитник назвал другие проблемы, по которым высказывали претензии к Беларуси представители международной общественности.

Почти все выступающие отметили сложное положение СМИ в Беларуси, рекомендовали упростить систему их регистрации и облегчить условия труда, а также прекратить преследование журналистов.

Рекомендовалось отменить статью 193.1 Уголовного кодекса и в данном контексте облегчить условия работы правозащитников.

Не осталась без внимания и проблема необходимости дальнейшей избирательной реформы. Даже делегация из Турции указала на то, что к ним дошли сведения о нарушении избирательного законодательства Республики Беларусь в ходе состоявшихся выборов в местные советы. Турция рекомендовала продолжать реформу избирательного законодательства.

Обсуждалась и проблема политических исчезновений. В частности, делегации Франции, Нидерландов говорили о необходимости исследования ситуации с исчезнувшими в Беларуси.

Высказывалось мнение о том, что Беларусь должна подписать соответствующий факультативный протокол против пыток, поскольку в стране зафиксированы факты пыток во время задержания и пребывания людей в тюрьмах и следственных изоляторах.

Французская делегация акцентировала внимание на наличии политзаключенных в Беларуси и призвала прекратить эту практику.

Много претензий к белорусским властям было, в частности от представителей Чехии, Польши, по проблеме свободы собраний.

На официальном уровне страну представлял Николай Хвостов – постоянный представитель Беларуси в ООН и других международных организациях в Женеве.
У Н.Хвостова в ходе обсуждения была возможность ответить на вопросы.

– В своих ответах он остановился на проблемах смертной казни, мирных демонстраций, пыток, свободы ассоциаций и свободы СМИ. И тут он либо уклонялся от прямых вопросов, поставленных национальными делегациями, либо говорил неправду, – отмечает Алесь Беляцкий. – В частности, это касалось вопроса свободы ассоциаций, где он говорил, что никаких проблем нет и все объединения могут регистрироваться. Также Хвостов сказал, что нет никаких проблем и со свободой СМИ. А дальше цитирую: “по степени свободы в Интернете Беларусь находится в лидерах мирового сообщества” – это особенно смешно слышать в контексте нового законодательства по урегулированию Интернета, которое они хотели принять.

Относительно смертной казни, по словам правозащитника, Н.Хвостов ничего конкретного не сказал, сославшись лишь на результаты референдума и отметив, что Беларусь в этом вопросе идет на сотрудничество.

То, что Беларусь представлял Н.Хвостов, по мнению экспертов, свидетельствует о снижение статуса. Обычно страну на таком уровне представляет заместитель министра иностранных дел. Возможно, этот факт является демонстрацией того, насколько для Беларуси важна процедура Универсального периодического обзора.

Паводле spring96.org
падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,
by.prava-by.info

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>