Не забірай жыцьцё!
2008 06/12

НДА ў РасеіДасьледаваньне аб выжываньні НДА ў Расеі заснавана на 250 справах, якімі займаліся юрысты на працягу апошніх трох гадоў.

2 сьнежня ў Санкт-Піцербурзе адбылосья выданьне кнігі “Няўрадавыя. Дзесяцігодзьдзе выжываньня”. Гэтае даследваньне было падрыхтаванае Рэсурсовым праваабарончым цэнтрам сумесна з Міжрэгіянальнай асацыяцыяй праваабарончых арганізацыяў “АГОРА” і заснаванае на 250 справах, якія праводзілі юрысты няўрадавых арганізацыяў на працягу апошніх трох гадоў.

Вымушанае падпольле
У Расеі дзяржаўную рэгістрацыю маюць каля 200 тысяч няўрадавых арганізацыяў. І яшчэ нявызначаная колькасьць НДА дзейнічае без рэгістрацыі, хоць усе яны маюць статут, кіраўнікоў і актывістаў. Але гэта зусім не азначае, што незарэгістраваныя арганізацыі аддаюць перавагу дзейнічаць падпольна. Проста парадак рэгістрацыі ў Расеі такі, што пакуль справа дойдзе да афармленьня юрыдычнага статуту, мінуе не адзін год.

Пакутам няўрадавых арганізацыяў, якія чакаюць вынікаў праверак з боку дзясяткаў наглядальных ворганаў, і прысьвечаная кніга “Няўрадавыя. Дзесяцігодзьдзе выжываньня”. Прычым, як падкрэслівае адзін з аўтараў кнігі – юрыст Марыя Канеўская – “выжываньне” варта разумець і як імкненьне няўрадавых арганізацыяў застацца ў жывых, і як апісаньне спробаў улады пазбавіць гэтыя арганізацыі арэндуемых імі памяшканьняў. Гэта значыць, выправадзіць непажаданыя НДА на вуліцу.

І з гэтай мэтаю ўведзена правіла, паводле якога, па сканчэньні тэрміну арэнды, памяшканьне выстаўляецца на аўкцыён, дзе любая камэрцыйная структура будзе мець сьвядомыя перавагі перад існуючымі на гранты няўрадавымі арганізацыямі.

“Не мы для ўлады, а ўлада для нас”
У кнізе адзначана, што ў расейскім заканадаўстве няма агульнага азначэньня самога паняцьці “грант”. Таму, робяць выснову аўтары, гэты тэрмін мае рознае тлумачэньне для падатковых, бюджэтных ды іншых сфэраў праваадносінаў. Чым нярэдка карыстаюцца дзяржаўныя ворганы нагляду пры праверцы дзейнасьці няўрадавых арганізацыяў, у першую чаргу праваабарончых, якія атрымліваюць гранты з-за мяжы.

Дарэчы, і сам выхад гэтае кнігі, якая зьявілася на сьвятло ў казанскім выдавецтве “Айчына”, стаў магчымым дзякуючы падтрымцы шэрагу замежных фондаў. У заключным разьдзеле кнігі аўтары адзначаюць: “Аналіз некалькіх сотняў справаў аб ціску на няўрадавыя арганізацыі з боку Росрэгістрацыі … не пакідае сумневаў у праўдзівасьці ейных намераў.

Росрэгістрацыя была несумнеўным спэцпраэктам расейскіх спэцслужбаў, закліканым правесьці апэратыўную разпрацоўку ўсяго расейскага грамадзянскага сэктару”. Зараз жа Росрэгістрацыя перастала быць палітычным ворганам і займаецца толькі афармленьнем актаў зь нерухомасьцю.

Досвед дзесяцігадовага выжываньня прызвычаіў расейскія НДА адстойваць свае правы. На прэзентацыі гэтае кнігі намесьнік старшыні праваабарончай арганізацыі “Грамадзянскі кантроль” Юры Ўдовін распавёў, як яму і яго калегам з трэцяй спробы атрымалася выйграць у судзе справу супраць неправамерных дзеяньняў наглядальных ворганаў. “Памятайце, што ні ў якім разе нельга здавацца. Не мы для ўлады, а ўлада для нас, і хай там, наверсе, гэта вельміі добра запомняць”, – падсумаваў праваабаронца.

(Артыкул рас.)

Российские НПО издали книгу о мытарствах правозащитников

Исследование о выживании НПО в России основано на 250 делах, которые вели их юристы на протяжении последних трех лет.

2 декабря в Санкт-Петербурге состоялось представление книги “Неправительственные. Десятилетие выживания”. Это исследование было подготовлено Ресурсным правозащитным центром совместно с Межрегиональной ассоциацией правозащитных организаций АГОРА и основано на 250 делах, которые вели юристы неправительственных организаций на протяжении последних трех лет.

Вынужденное подполье
В России государственную регистрацию имеют около 200 тысяч неправительственных организаций. И еще неопределенное количество НПО действует без регистрации, хотя все они имеют устав, руководителей и активистов. Но это вовсе не означает, что незарегистрированные организации предпочитают действовать подпольно. Просто порядок регистрации в России таков, что пока дело дойдет до оформления юридического статуса, пройдет не один год.

Мытарствам неправительственных организаций, которые ждут результатов проверок со стороны десятков надзирающих органов, и посвящена книга “Неправительственные. Десятилетие выживания”. Причем, как подчеркивает один из авторов книги – юрист Мария Каневская – “выживание” следует понимать и как стремление неправительственных организаций остаться в живых, и как описание попыток власти лишить эти организации арендуемых помещений. То есть, выдворить неугодные НПО на улицу.

И с этой целью введено правило, согласно которому, по истечении срока аренды, помещение выставляется на аукцион, где любая коммерческая структура будет иметь заведомые преимущества перед существующими на гранты неправительственными организациями.

“Не мы для власти, а власть для нас”
В книге отмечено, что в российском законодательстве нет общего определения самого понятия “грант”. Поэтому, делают вывод авторы, этот термин имеет различное толкование для налоговых, бюджетных и прочих сфер правоотношений. Чем нередко пользуются государственные органы надзора при проверке деятельности неправительственных организаций, в первую очередь правозащитных, получающих гранты из-за рубежа.

Кстати, и сам выход этой книги, появившейся на свет в казанском издательстве “Отечество”, стал возможным благодаря поддержке ряда зарубежных фондов. В заключительной главе книги авторы отмечают: “Анализ нескольких сотен дел о давлении на неправительственные организации со стороны Росрегистрации… не оставляет сомнений в истинности ее намерений. Росрегистрация была несомненным спецпроектом российских спецслужб, призванным провести оперативную разработку всего российского гражданского сектора”. Теперь же Росрегистрация перестала быть политическим органом и занимается лишь оформлением сделок с недвижимостью.

Опыт десятилетнего выживания приучил российские НПО отстаивать свои права. На презентации этой книги заместитель председателя правозащитной организации “Гражданский контроль” Юрий Вдовин рассказал, как ему и его коллегам с третьей попытки удалось выиграть в суде дело против неправомерных действий надзирающих органов. “Помните, что ни в коем случае нельзя сдаваться. Не мы для власти, а власть для нас, и пусть там, наверху, это хорошенько запомнят”, – заключил правозащитник.

Уладзімер Ізотаў

Паводле odsgomel.org

Ales` Leta,
Licviny-INFA

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>