2010 12/10
Томас Хаманбэрг

Томас Хаманбэрг

Расследаваньне справаў аб зьнікненьнях і выкраданьнях можа весьціся ў любы час.

У мінулым годзе камісар Рады Эўропы па правах чалавеку Томас Хамарбэрг прапанаваў стварыць незалежную камісыю, якая змагла б аб’ектыўна расследаваць справы аб зьнікненьнях Юрыя Захаранкі, Віктара Ганчара, Анатоля Красоўскага й Дзмітрыя Завадскага, піша «Народная воля». (далей – правапіс першакрыніцы)

«Нават самыя старыя справы, датычныя гвалтоўнай гібелі людзей, павінны быць расследаваныя, – казаў Хаммарберг. – І калі беларускія ўлады самі не могуць аб’ектыўна расследаваць гэтыя справы, то заўсёды ёсць магчымасць стварыць міжнародную незалежную камісію, якая зможа гэтым заняцца».

Гучныя знікненні здарыліся ў Беларусі больш за 10 гадоў таму. І ўвесь гэты час улада старанна робіць выгляд, што расследаванне гэтых спраў нібыта вядзецца – ва ўсялякім выпадку, рэгулярна з’яўляюцца сухія пастановы аб падаўжэнні тэрмінаў расследавання. Але целы Захаранкі, Ганчара, Красоўскага і Завадскага да гэтага часу не знойдзеныя, вінаватыя ў іх гібелі не пакараныя. Аб стварэнні незалежнай камісіі таксама гаворыцца ўжо не першы год. Чаму А. Лукашэнка ўпарта не згаджаецца запрасіць міжнародных экспертаў, якія, магчыма, паскорылі б расследаванне?

– Я звычайна не спрабую здагадвацца, чаму ўрад прымае тыя або іншыя рашэнні, – так адказаў «Народнай Волі» на гэтае пытанне Томас Хаммарберг. – Мяне цікавіць вынік. Рэкамендацыя з нашага боку нязручная для беларускага ўрада, бо прыцягвае ўвагу да тых праблемахў, якія яны не хочуць закранаць. Вядома, мы можам працягваць прасіць ці нават патрабаваць правядзення аб’ектыўнага расследавання з нагоды знікненняў. Але чым далей усё гэта цягнецца, тым больш складваецца ўражанне, што беларускія ўлады хочуць пазбегнуць расследавання гэтых спраў або нешта схаваць.

Але я не хачу займацца здагадкамі. Магу сказаць адно: наша пазіцыя застаецца ранейшай. Мы не будзем здавацца, асабліва ў тых пытаннях, якія тычацца знікненняў.

Для сем’яў, калі знікае іх блізкі, – гэта горш, чым катаванні. Таму што нават праз шмат гадоў, калі не знойдзеныя целы і магілы, усё роўна застаецца апошняя надзея: а раптам ён знойдзецца дзе-небудзь за мяжой, а раптам ён дзе-небудзь у турме?.. Сваякі не атрымліваюць яснай інфармацыі пра лёс сваіх блізкіх. Яны жывуць у пастаянных сумневах. Гвалтоўныя выкраданні, знікненні і адсутнасць інфармацыі пра тое, што здарылася, – гэта парушэнне правоў чалавека. У еўрапейскай практыцы ў дачыненні да гвалтоўных знікненняў людзей не выкарыстоўваецца прынцып даўнасці для расследавання. І расследаванне можа весціся ў любы час. Колькі б часу ні прайшло…

*
*
(Паведамленьне, рас.)


Комиссар Совета Европы: «Дела о похищениях в Беларуси не имеют срока давности»

Расследование дел об исчезновениях и похищениях может вестись в любое время.

В минувшем году комиссар Совета Европы по правам человека Томас Хаммарберг предложил создать независимую комиссию, которая смогла бы объективно расследовать дела об исчезновениях Юрия Захаренко, Виктора Гончара, Анатолия Красовского и Дмитрия Завадского, пишет «Народная воля».

«Даже самые старые дела, касающиеся насильственной гибели людей, должны быть расследованы, — говорил Хаммарберг. — И если белорусские власти сами не могут объективно расследовать эти дела, то всегда есть возможность создать международную независимую комиссию, которая сможет этим заняться».

Громкие исчезновения случились в Беларуси больше 10 лет назад. И все это время власть старательно делает вид, что расследование этих дел якобы ведется — во всяком случае, регулярно появляются сухие постановления о продлении сроков расследования. Но тела Захаренко, Гончара, Красовского и Завадского до сих пор не найдены, виновные в их гибели не наказаны. О создании независимой комиссии тоже говорится уже не первый год. Почему А.Лукашенко упорно не соглашается пригласить международных экспертов, которые, возможно, ускорили бы расследование?

— Я обычно не пытаюсь догадаться, почему правительство принимает те или иные решения, — так ответил «Народной Воле» на этот вопрос Томас Хаммарберг. — Меня интересует результат. Рекомендация с нашей стороны неудобна для белорусского правительства, ибо привлекает внимание к тем проблемам, которые они не хотят затрагивать. Конечно, мы можем продолжать просить или даже требовать проведения объективного расследования по поводу исчезновений. Но чем дальше все это тянется, тем больше складывается впечатление, что белорусские власти хотят избежать расследования этих дел или что-то скрыть.

Но я не хочу заниматься догадками. Могу сказать одно: наша позиция остается прежней. Мы не будем сдаваться, особенно в тех вопросах, которые касаются исчезновений.

Для семей, когда исчезает их близкий, — это хуже, чем пытки. Потому что даже через много лет, когда не найдены тела и могилы, все равно остается последняя надежда: а вдруг он найдется где-нибудь за границей, а вдруг он где-нибудь в тюрьме?.. Родственники не получают ясной информации о судьбе своих близких. Они живут в постоянных сомнениях. Насильственные похищения, исчезновения и отсутствие информации о том, что случилось, — это нарушение прав человека. В европейской практике к насильственным исчезновениям людей не применим принцип давности для расследования. И расследование может вестись в любое время. Сколько бы времени ни прошло…

Паводле “Народная Воля”,
by.prava-by.info

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>