Не забірай жыцьцё!
2011 25/01

Марцін Угла, Швэцыя

Марцін Угла, Швэцыя


Марціну Углу, старшыні швэцскай ініцыятывы за дэмакратыю й правы чалавеку Östgruppen, напачатку сьнежня мінулага году, падчас выбарчай кампаніі, Амбасада Рэспублікі Беларусь у Стакгольме адмовіла ў візе. Гэта была ўжо чацьвёртая адмова беларускіх уладаў у візе для Марціна Углы. Апошні раз ён змог наведаць нашу краіну ў чэрвені 2006 году. (далей – правапіс першакрыніцы)

Арганізацыя Östgruppen заўсёды пільна сочыць за сітуацыяй з правамі чалавека ў Беларусі і аператыўна рэагуе на іх парушэнні. Шведскія праваабаронцы займаюць цвёрдую пазіцыю ў падобных пытаннях і рашуча выступаюць у падтрымку прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці, якія падпадаюць пад рэпрэсіі за сваю прыхільнасць да дэмакратыі.

Не засталіся па-за ўвагай Östgruppen прэзідэнцкая кампанія-2010 і паслявыбарчыя падзеі ў нашай краіне. У інтэрв’ю Марцін Угла выказвае свой погляд на цяперашнюю сітуацыю ў Беларусі і дае ацэнку таго становішча, у якім зараз вымушаны працаваць беларускія праваабаронцы.

- Спадар Марцін, падчас кампаніі па выбарах прэзідэнта ў Беларусі беларуская амбасада ў Стакгольме адмовіла Вам у візе. Ці было гэтае рашэнне для Вас нечаканасцю?

- Я магу сказаць, што гэта прадказальнае рашэнне. Гэта ўжо не першая адмова мне ў візе. І я ведаю, што беларускім уладам не вельмі падабаецца тая крытыка, якую я рэгулярна выказваю наконт сітуацыі ў Беларусі. Таму для мяне гэта было прадказальна, але, тым не менш, вельмі шкада, што так атрымалася.

- Напэўна, нават не патрапіўшы ў Беларусь, Вы сачылі за выбарчай кампаніяй у нашай краіне, паколькі Беларусь – адзін з напрамкаў працы Östgruppen. Як Вы ацэньваеце прэзідэнцкія выбары-2010 і якія аспекты для Вас як праваабаронцы тут найбольш важныя?

- Відавочна, што гэтыя прэзідэнцкія выбары ў Беларусі ішлі з масавай фальсіфікацыяй. На маю думку, вельмі важна адзначыць, што фальсіфікацыя гэта адбывалася не толькі ў дзень галасавання. Часам забываецца, што гэта працэс, і цягам усяго гэтага працэсу мы рэгулярна бачылі, як гэта ўсё створана для таго, каб дапамагчы Лукашэнку перамагчы на выбарах.

- Падзяліцеся, калі ласка, сваім уражаннем ад таго, што здарылася ў Менску ўвечары 19 снежня…

- Трэба сказаць, што гэта быў шок. І неяк дзіўна, што рэжым пайшоў на такія гвалтоўныя акцыі супраць дэманстрантаў. Канешне, вельмі хвалюе тое, што адбылося і зараз адбываецца ў Беларусі, то бок што працягваецца гэта хваля рэпрэсій. Паўтаруся, гэта вельмі хвалюе. І ў дадзенай сітуацыі вельмі важна рэакцыя з боку міжнародных структураў, каб гэта не прайшло без увагі.

- А што зараз кажуць менавіта ў Вашай краіне пра Беларусь?

- У Швецыі зараз вельмі актыўна абмяркоўваюць сітуацыю ў Беларусі. Ідзе гаворка пра магчымыя санкцыі, пра тое, як увогуле Швецыя павінна ставіцца да беларускага рэжыма. Хачу адзначыць, што такога актыўнага абмеркавання ўжо даўно не было ў Швецыі. Гэта паказвае, што шведы сёння якраз цікавяцца тым, што адбываецца ў Беларусі і ўсхваляваныя гэтымі падзеямі.

- На дадзены момант сітуацыя ў Беларусі вельмі напружаная, грамадзянская супольнасць знаходзіцца пад прыцэлам уладаў. Як Вы ацэньваеце становішча, у якім апынуліся беларускія праваабаронцы і іх працу ў гэтых умовах?

- Сітуацыя гэта вельмі непакоіць. З аднаго боку, гэта зразумела, што праваабаронцы зараз падвяргаюцца рэпрэсіям, паколькі менавіта праваабаронцы вельмі актыўна працавалі для таго, каб выбары былі справядлівыя, каб людзі маглі выказацца свабодна. Раз гэта хваля рэпрэсій ідзе, што зусім не прымальна, трэжба абараніць праваабаронцаў, таму што менавіта іх праца вельмі важная для таго, каб сітуацыю ў Беларусі нармалізаваць.

- Якім чынам еўрапейскія праваабаронцы зараз могуць паўплываць на сітуацыю з правамі чалавека ў Беларусі і чым могуць дапамагчы сваім беларускім калегам?

- Па-першае, трэба вельмі дакладна выказаць сваё меркаванне і ўплываць на сваіх палітыкаў, каб яны прынялі жорсткае рашэнне і выказаліся вельмі рашуча ў адрас Беларусі. Гэта такая палітычная падтрымка, якая зараз вельмі важная. Па-другое, важна, каб паміж намі была цесная сувязь, каб мы маглі дапамагаць распаўсюджваць інфармацыю пра тое, што адбываецца. І па-трэцяе, трэба як мага больш, канешне, дапамагчы практычным чынам, каб спрасціць увогуле працу беларускіх праваабаронцаў.

- Сёння найбольш актуальнае пытанне пра санкцыі Еўрасаюза ў дачыненні да афіцыйнага Менска. Якую пазіцыю займаеце Вы ў гэтым пытанні?

- Сапраўды, трэба зноў увесці санкцыі. Іншае пытанне – як гэтыя санкцыі сфармуляваць, распрацаваць. Гэта крыху складанае пытанне: з аднаго боку хочацца як мага больш уплываць на тое, каб у Беларусі адбыліся сапраўдныя змены. Я лічу, што зараз трэба патрабаваць вызвалення палітвязняў, але гэтага не дастаткова. Трэба, каб ва ўмовах былі патрабаванні пра сапраўдныя, сістэмныя, змены заканадаўства беларускага, каб у будучым не магчыма было вярнуцца да новых рэпрэсій. Я маю на ўвазе, напрыклад, артыкул 193-1, які ўвогуле забараняе людзям свабодна збірацца ў арганізацыях. Ёсць яшчэ і іншыя заканадаўчыя меры, якія трэба мяняць, каб па-сапраўднаму змяніць сітуацыю.

*

*

(Паведамленьне, рас.)

Мартин Уггла: “Сейчас нужно требовать освобождения политзаключенных, но этого не достаточно…”

Председатель шведской инициативы за демократию и права человека Östgruppen  Мартин  Уггла в начале декабря прошлого года, во время избирательной кампании, получил отказ в визе у Посольства Республики Беларусь в Стокгольме. Это был  уже четвертый отказ белорусских властей в визе для Мартина Угглы. Последний раз он смог посетить нашу страну в июне 2006 года.

Организация Östgruppen всегда пристально следит за ситуацией с правами человека в Беларуси и оперативно реагирует на их нарушения. Шведские правозащитники занимают жесткую позицию в подобных вопросах и решительно выступают в поддержку представителей гражданского общества, которые подпадают под репрессии за свою приверженность к демократии.

Не остались без внимания Östgruppen президентская кампания-2010 и поствыборные события в нашей стране. В интервью Мартин Уггла высказывает свой взгляд на нынешнюю ситуацию в Беларуси и дает оценку того положения, в котором сейчас вынуждены работать белорусские правозащитники.

- Мартин, во время кампании по выборам президента в Беларуси белорусское посольство в Стокгольме отказало Вам в визе. Было ли это решение для Вас неожиданностью?

- Я могу сказать, что это предсказуемое решение. Это уже не первый отказ мне в визе. И я знаю, что белорусским властям не очень нравится та критика, которую я регулярно высказываю по поводу ситуации в Беларуси. Поэтому для меня это было предсказуемо, но, тем не менее, очень жаль, что так получилось.

- Наверное, даже не попав в Беларусь, Вы следили за избирательной кампанией в нашей стране, поскольку Беларусь – одно из направлений работы Östgruppen. Как Вы оцениваете президентские выборы-2010 и какие аспекты для Вас как правозащитника здесь наиболее важны?

- Очевидно, что эти президентские выборы в Беларуси проходили с массовой фальсификацией. По моему мнению, очень важно отметить, что фальсификация эта происходило не только в день голосования. Иногда забывается, что это процесс, и в течение всего этого процесса мы регулярно видели, как это все создано для того, чтобы помочь Лукашенко победить на выборах.

- Поделитесь, пожалуйста, своим впечатлением от того, что произошло в Минске вечером 19 декабря…

- Надо сказать, что это был шок. И как-то странно, что режим пошел на такие насильственные акции против демонстрантов. Конечно, очень волнует то, что произошло и сейчас происходит в Беларуси, то есть что продолжается это волна репрессий. Повторюсь, это очень волнует. И в данной ситуации очень важна реакция со стороны международных структур, чтобы это не прошло без внимания.

- А что сейчас говорят о Беларуси именно в Вашей стране?

- В Швеции сейчас очень активно обсуждают ситуацию в Беларуси. Идет речь о возможных санкциях, о том, как вообще Швеция должна относиться к белорусскому режиму. Хочу отметить, что такого активного обсуждения уже давно не было в Швеции. Это показывает, что шведы сегодня как раз интересуются тем, что происходит в Беларуси и взволнованы этими событиями.

- На данный момент ситуация в Беларуси крайне напряженная, гражданское общество находится под прицелом властей. Как Вы оцениваете положение, в котором оказались белорусские правозащитники и их работу в этих условиях?

- Ситуация это очень беспокоит. С одной стороны, это понятно, что правозащитники сейчас подвергаются репрессиям, поскольку именно правозащитники очень активно работали для того, чтобы выборы были честные, чтобы люди могли высказаться свободно. Раз это волна репрессий идет, что совершенно не приемлемо, нужно защитить правозащитников, потому что именно их работа очень важна для того, чтобы ситуацию в Беларуси нормализовать.

- Каким образом европейские правозащитники теперь могут повлиять на ситуацию с правами человека в Беларуси и чем могут помочь своим белорусским коллегам?

- Во-первых, нужно очень четко выразить свое мнение и влиять на своих политиков, чтобы они приняли жесткое решение и высказались весьма решительно в адрес Беларуси. Это такая политическая поддержка, которая сейчас очень важна. Во-вторых, важно, чтобы между нами была тесная связь, чтобы мы могли помогать распространять информацию о том, что происходит. И, в-третьих, нужно как можно больше, конечно, помочь практическим образом, чтобы упростить вообще работу белорусских правозащитников.

- Сегодня наиболее актуален вопрос о санкциях Евросоюза в отношении официального Минска. Какую позицию занимаете Вы в этом вопросе?

- Действительно, надо снова ввести санкции. Другой вопрос – как эти санкции сформулировать, разработать. Это немного сложный вопрос: с одной стороны, хочется как можно больше влиять на то, чтобы в Беларуси произошли настоящие перемены. Я считаю, что сейчас нужно требовать освобождения политзаключенных, но этого не достаточно. Нужно, чтобы были выдвинуты требования о настоящих, системных, изменениях законодательства белорусского, чтобы в будущем не возможно было вернуться к новым репрессиям. Я имею в виду, например, статью 193-1, которая вообще запрещает людям свободно собираться в организациях. Есть еще и другие законодательные меры, которые нужно менять, чтобы по-настоящему изменить ситуацию.

Крыніца: spring96.org

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>