Не забірай жыцьцё!
2011 14/04
Міжнародная назіральная місія Камітэта Міжнароднага Кантролю за сітуацыяй з правамі чалавека ў Беларусі

Міжнародная назіральная місыя Камітэту Міжнароднага Кантролю за сытуацыяй з правамі чалавека ў Беларусі

12 красавіка на пасяджэньні Камітэту па палітычных пытаньнях Парлямэнскай асамблеі Рады Эўропы адбыўся «абмен думкамі» па сытуацыі ў Беларусі.

У якасьці спікераў перад парлямэнтарыямі выступілі беларускія праваабаронцы Алесь Бяляцкі (Праваабарончы цэнтар «Вясна») і Алена Танкачова (Фонд развіцьця праўных тэхналёгіяў), а таксама прадстаўнікі Камітэту міжнароднага кантролю за сытуацыяй з правамі чалавеку ў Беларусі: Андрэй Юраў (дырэктар па разьвіцьці Маскоўскай Гэльсынкскай Групы, кіраўнік Міжнароднай назіральнай місыі) і Майкл Гамільтан (сябра Экспэртнай групы АБСЭ па свабодзе мірных сходаў, каардынатар групы экспэртаў пры Спэцыяльным дакладчыку Камітэту па падзеях 19 Сьнежня 2010 году). (далей – правапіс першакрыніцы)

У пачатку пасяджэння яго ўдзельнікі ўшанавалі памяць ахвяр тэракта ў мінскім метро 11 красавіка, адзначыўшы, што смуткуюць разам з пацярпелымі і членамі іх сем’яў. Аднак гэта ні ў якай меры не адмяняе актуальнасці размовы аб сітуацыі з правамі чалавека ў краіне пасля падзей 19 снежня.

Алесь Бяляцкі апісаў бягучую сітуацыю з правамі чалавека ў Беларусі як найгоршую за апошнія 15 гадоў. На яго думку, да той пары, пакуль не будуць вызваленыя палітычныя зняволеныя, ніякіх афіцыйных міжнародных кантактаў з беларускімі ўладамі быць не павінна.

Алена Танкачова заклікала Савет Еўропы, роўна як і іншыя міжурадавыя структуры, пры вядзенні палітычнага дыялогу з Беларуссю не паніжаць планку ўласных раней вылучаных патрабаванняў у дачыненні да сітуацыі з правамі чалавека і вяршэнствам права ў краіне, уключаючы адпаведныя рэкамендацыі ПАРЕ, «12 пунктаў» ЕС і т . д., з якіх да цяперашняга моманту фактычна ні адно не было выканана беларускімі ўладамі. На яе думку, раўнапраўным бокам такога дыялогу павінна стаць грамадзянская супольнасць Беларусі, і Савет Еўропы павінен гэтаму спрыяць, выкарыстоўваючы ўсе наяўныя магчымасці. Аднак пры гэтым трэба ўлічваць рызыку таго, што беларускія ўлады могуць спрабаваць імітаваць вядзенне падобнага дыялогу, не будучы ў ім па-сапраўднаму зацікаўленыя.

Па словах Андрэя Юрава, Савету Еўропы пара вярнуць сваю згубленую пазіцыю лідэра сярод міжурадавых арганізацый, якія прасоўваюць стандарты правоў чалавека, дэмакратыі і вяршэнства права ў Беларусі. Пры гэтым асаблівую ўвагу неабходна звярнуць на пытанні абароны праваабаронцаў і захавання фундаментальных правоў чалавека, перш за ўсё, свабоды асацыяцый, свабоды сходаў і свабоды выказвання думкі, а таксама права на справядлівае судовае разбіральніцтва і свабоды ад катаваньняў і жорсткага абыходжання. На думку кіраўніка Міжнароднай назіральнай місіі, у сапраўдны момант вельмі неабходная сур’ёзная і ўзважаная міжнародная прававая ацэнка падзеяў 19 снежня 2010 гады, якая магла б быць выкарыстана ў ходзе маючых адбыцца судовых працэсаў супраць іх удзельнікаў, а таксама стаць сур’ёзнай падставай для перагляду ўжо вынесеных прысудаў. Дэлегаты ПАСЕ, апроч іншага, могуць заклікаць іншыя органы і структуры Савета Еўропы, у тым ліку Камісара па правах чалавека і Венецыянскую камісію, да больш актыўных дзеянняў у дачыненні да Беларусі (нават нягледзячы на ​​тое, што яна не з’яўляецца сябрам Рады Еўропы).

Майкл Гамільтан пракаментаваў нядаўняе рашэнне аб запуску Маскоўскага механізму АБСЭ ў дачыненні да Беларусі, нагадаўшы прысутным пра тое, што гэта шмат у чым з’явілася заслугай грамадзянскіх арганізацый, якія ў студзені гэтага года ініцыявалі адпаведны зварот да дзяржаў-удзельніц. Гэта адзін з нешматлікіх інструментаў АБСЕ ў сферы «чалавечага вымярэння», які можа ўжывацца і без згоды самой дзяржавы. За ўвесь час свайго існавання Маскоўскі механізм (з 1991 г.) ужываўся ўсяго толькі 6 разоў, у апошні раз – у 2002 годзе ў дачыненні Туркменістана. Аднак, па словах Гамільтана, Маскоўскі механізм АБСЕ – не панацэя, ён не павінен падмяняць сабой іншыя ініцыятывы па правядзенні міжнароднага расследавання падзей 19 снежня 2010 года і наступнаму маніторынгу сітуацыі з правамі чалавека і становішчам грамадзянскай супольнасьці ў Беларусі – як міжурадавыя, так і прадпрымаемыя сіламі грамадзянскага грамадства.

На думку спецдакладчыка ПАРЕ па сітуацыі ў Беларусі Сінікі Хурскайнэн (Фінляндыя), са студзеня 2011 года, калі ПАСЕ на сваёй папярэдняй сесіі прыняла рэзалюцыю па Беларусі, сітуацыя з правамі чалавека ў краіне не палепшылася. Наадварот, за гэты час узніклі новыя падставы для занепакоенасці, а таму прагрэсу ў адносінах ПАСЕ і Беларусі быць не можа і кантакты з беларускімі ўладамі на вышэйшым узроўні павінны пакуль застацца замарожанымі. Аднак ПАСЕ павінна працягваць супрацоўнічаць з беларускімі дэмакратычнымі сіламі, грамадзянскай супольнасцю, незалежнымі СМІ і праваабаронцамі.

Беларускім праваабаронцам і прадстаўнікам Камітэта міжнароднага кантролю таксама атрымалася асобна пагутарыць з членамі нядаўна створанага рашэннем Бюро Асамблеі часовага (ad hoc) камітэта па расследаванні падзей 19 сьнежня 2010 г. і наступнага пераследу апазіцыі, які ўзначаліў дэлегат Чэхіі Томаш Ірса. З сябрамі камітэта была дасягнутая дамоўленасць аб супрацоўніцтве і абмене інфармацыяй са Спецыяльным дакладчыкам Камітэта міжнароднага кантролю.

*
*
(Паведамленьне, рас.)

Представители гражданского общества призвали Совет Европы занять более активную позицию в отношении ситуации в Беларуси

12 апреля на заседании Комитета по политическим вопросам Парламентской ассамблеи Совета Европы состоялся «обмен мнениями» по ситуации в Беларуси. В качестве спикеров перед парламентариями выступили беларуские правозащитники Алесь Беляцкий (Правозащитный центр «Весна») и Елена Тонкачева (Фонд развития правовых технологий), а также представители Комитета международного контроля за ситуацией с правами человека в Беларуси: Андрей Юров(директор по развитию Московской Хельсинкской Группы, глава Международной наблюдательной миссии) и Майкл Гамильтон (член Экспертной группы ОБСЕ по свободе мирных собраний, координатор группы экспертов при Специальном докладчике Комитета по событиям 19 декабря 2010 года).

В начале заседания его участники почтили память жертв теракта в минском метро 11 апреля, отметив, что скорбят вместе с пострадавшими и членами их семей. Однако это ни в коей мере не отменяет актуальности разговора о ситуации с правами человека в стране после событий 19 декабря.

Алесь Беляцкий описал текущую ситуацию с правами человека в Беларуси как наихудшую за последние 15 лет. По его мнению, до той поры, пока не будут освобождены политические заключенные, никаких официальных международных контактов с беларускими властями быть не должно.

Елена Тонкачева призвала Совет Европы, равно как и другие межправительственные структуры, при ведении политического диалога с Беларусью не понижать планку собственных ранее выдвинутых требований в отношении ситуации с правами человека и верховенством права в стране, включая соответствующие рекомендации ПАСЕ, «12 пунктов» ЕС и т.д., из которых к настоящему моменту фактически ни одно не было выполнено беларускими властями. По ее мнению, равноправной стороной такого диалога должно стать гражданское общество Беларуси, и Совет Европы должен этому способствовать, используя все имеющиеся возможности. Однако при этом нужно учитывать риск того, что беларуские власти могут пытаться имитировать ведение подобного диалога, не будучи в нем по-настоящему заинтересованы.

По словам Андрея Юрова, Совету Европы пора вернуть свою утраченную позицию лидера среди межправительственных организаций, продвигающих стандарты прав человека, демократии и верховенства права в Беларуси. При этом особое внимание необходимо обратить на вопросы защиты правозащитников и соблюдения фундаментальных прав человека, прежде всего, свободы ассоциаций, свободы собраний и свободы выражения мнения, а также права на справедливое судебное разбирательство и свободы от пыток и жестокого обращения. По мнению главы Международной наблюдательной миссии, в настоящий момент крайне необходима серьезная и взвешенная международная правовая оценка событий 19 декабря 2010 года, которая могла бы быть использована в ходе предстоящих судебных процессов против их участников, а также стать серьезным основанием для пересмотра уже вынесенных приговоров. Делегаты ПАСЕ, помимо прочего, могут призвать другие органы и структуры Совета Европы, в том числе Комиссара по правам человека и Венецианскую комиссию, к более активным действиям в отношении Беларуси (даже несмотря на то, что она не является членом Совета Европы).

Майкл Гамильтон прокомментировал недавнее решение о запуске Московского механизма ОБСЕ в отношении Беларуси, напомнив собравшимся о том, что это во многом явилось заслугой гражданских организаций, которые в январе этого года инициировали соответствующее обращение к государствам-участникам. Это один из немногих инструментов ОБСЕ в сфере «человеческого измерения», который может применяться и без согласия самого государства. За всё время своего существования Московский механизм (с 1991 г.) применялся всего лишь 6 раз, в последний раз – в 2002 году в отношении Туркменистана. Однако, по словам Гамильтона, Московский механизм ОБСЕ – не панацея, он не должен подменять собой другие инициативы по проведению международного расследования событий 19 декабря 2010 года и последующему мониторингу ситуации с правами человека и положением гражданского общества в Беларуси – как межправительственные, так и предпринимаемые силами гражданского общества.

По мнению спецдокладчика ПАСЕ по ситуации в Беларуси Синикки Хурскайнен (Финляндия), с января 2011 года, когда ПАСЕ на своей предыдущей сессии приняла резолюцию по Беларуси, ситуация с правами человека в стране не улучшилась. Напротив, за это время возникли новые поводы для обеспокоенности, а потому прогресса в отношениях ПАСЕ и Беларуси быть не может и контакты с белорусскими властями на высшем уровне должны пока остаться замороженными. Однако ПАСЕ должно продолжать сотрудничать с беларускими демократическими силами, гражданским обществом, независимыми СМИ и правозащитниками.

Беларуским правозащитникам и представителям Комитета международного контроля также удалось отдельно пообщаться с членами недавно созданного решением Бюро Ассамблеи временного (ad hoc) комитета по расследованию событий 19 декабря 2010 г. и последующего преследования оппозиции, который возглавил делегат Чехии Томаш Ирса. С членами комитета была достигнута договоренность о сотрудничестве и обмене информацией со Специальным докладчиком Комитета международного контроля.

Паводле spring96.org,

Падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,

Беларускі Праўны Партал,

by.prava-by.info

Цэтлікі: , , , , ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>