2011 05/11
sadaphulii_logo

3 лістападу 2011 года ў Менску працягнуўся суд па справе кіраўніка праваабарончага цэнтру “Вясна”, віцэ-прэзыдэнта Міжнароднай фэдэрацыі правоў чалавеку Алеся Бяляцкага.

Міжнародная назіральная місыя Камітэту міжнароднага кантролю за сытуацыяй за правамі чалавеку ў Беларусі сочыць за ходам судовага паседжаньня. З аглядам першага дня, зробленага ёй можна азнаёміцца на нашым партале ​​тут. Сёньняшняе судовае пасяджэньне ў асноўным было прысьвечанае допыту сьведак.

Жадаючым трапіць у суд у футболках з партрэтамі Бяляцкага зноў перашкаджалі людзі без апазнавальных знакаў. Так, старшыні Беларускага Гэльсынскага Камітэту Алегу Гулаку атрымалася прайсці ў залу толькі з трэцяе спробы (пасьля таго, як ён зьняў футболку). Пасьля перапынку ў будынку суду міліцыянты затрымалі актывіста “Маладога Фронту” Мікалая Дземідзенку, магчыма, у сувязі з тым, што на ягонае вопратцы быў герб Пагоня (афіцыйны герб незалежнае Беларусі ў 1991-1995 гг.). Акрамя гэтага, на ўваходзе ў залу зьдзяйсьняў дэталёвы дагляд усіх, хто ўваходзіў, у тым ліку, зьмесьціва торбаў.

Далучэньне новых матэрыялаў да справы
Па хадайніцтве адваката судзьдзя пагадзіўся далучыць да матэрыялаў справы Статут праваабарончага цэнтру “Вясна”, інфармацыю аб замежных арганізацыях, якія згадваюцца ў банкаўскіх раздрукоўках, кнігах «Будуйце масты, а ня сьцены» (2010, Вільня) і «Кіраўніцтва па арганізацыі школаў па правах чалавеку »(Осла 2008, Менск 2009), складальнікамі якіх зьяўляюцца Нарвэскі Гэльсынскі Камітэт і Праваабарончы цэнтар” Вясна”, а таксама кнігу на швэдскае мове, адным з аўтараў якой выступіў Алесь. Як паведаміў Бяляцкі, грошы ён атрымліваў у тым ліку й на выданьне гэтых кніг.

Допыт сьведкаў
Допыт сьведкаў пачаўся з заслухоўваньня сьведчаньняў абвінавачваньня. Першым даваў паказаньні Леанід Чаўко, намесьнік Дэпартамэнту па гуманітарнай дзейнасьці Кіраўніцтва справамі Прэзыдэнта. На думку палітоляга Юрыя Чавусава, адказваючы на ​​пытаньне пракурору аб магчымасьці атрыманьня замежнай бязвыплатнай дапамогі для ажыцьцяўленьня праваабарончай дзейнасьці, Леанід Чаўко выразна паказаў, што падобнага роду праекты ў прынцыпе ня могуць быць зарэгістраваныя ў дэпартамэнце і, такім чынам, легальнае фінансаваньне праваабарончай дзейнасьці такім шляхам немагчымае. У якасьці абгрунтаваньня такой пазыцыі чыноўнік прывёў нормы дэкрэту прэзыдэнта № 24 «Аб атрыманьні й выкарыстаньні замежнай бязвыплатнай дапамогі”, якія забараняюць выкарыстаньне замежнага фінансаваньня для «падрыхтоўкі й правядзеньня выбараў, рэфэрэндумаў, арганізацыяў і правядзеньня сходаў, мітынгаў, вулічных шэсьцяў, дэманстрацыяў, пікетаваньня, страйкаў, вырабу й распаўсюджваньня агітацыйных матэрыялаў, а таксама для правядзеньня семінараў і іншых формаў палітычнай ды агітацыйна-масавай працы сярод насельніцтва”. Таксама сьведка адзначыў, што замежная дапамога беларускім арганізацыям, выкарыстаная за мяжою, не падпадае пад рэгуляваньне нацыянальных нарматыўных актаў і не зьяўляецца прадметам разгляду Дэпартамэнтам. Пры гэтым допыт сьведкі па характары пытаньняў хутчэй зьяўляўся допытам экспэрту, выкліканага ў суд.

Далей былі дапытаныя прадстаўнік падатковай інспэкцыі Першамайскага раёну Менску Анжаліка Собалева, кіраўніца упраўленьня інспэкцыі сыстэмы SWIFT для міжнародных разлікаў Нацбанку Беларусі Натальля Пашкоўская і намесьніца начальніка падатковай інспэкцыі, начальніца адзьдзела кантролю над прыватнымі прадпрымальнікамі й фізычнымі асобамі Тамара Шамко.

У паказаньнях прадстаўніцы падатковай інспэкцыі было адзначана, што ўсе сумы, атрыманыя за мяжою, лічацца даходамі, пакуль грамадзянін не прадставіць адпаведныя даведкі. У цэлым, пры прадстаўленьні падсудным доказаў таго, што сумы, якія паступалі на ягоны рахунак, не зьяўляюцца ягоным прыбыткам, акты падатковай праверкі могуць быць перагледжаныя. Пры гэтым спадарыня Собалева, якая ўдзельнічала ў складаньні падатковых актаў па Бяляцкаму на падставе банкаўскіх раздруковак польскіх і літоўскіх банкаў, прызналася, што не ўсё разумее ў іх, у прыватнасьці, ня можа адрозьніць, ці паступалі грошы для цэнтру «Вясна» альбо ад яго. Аднак падкрэсьліла, што ўсе сродкі, якія паступалі на рахунак, разглядала як прыбытак.

Прадстаўнік Нацбанку выказала сумневы ў сапраўднасьці прадстаўленых банкаўскіх дакумэнтаў у сувязі з адсутнасьцю на іх пячаткі банку, і не змагла па іх вызначыць, ці пералічваліся грошы з рахунку Бяляцкага іншым асобам.

Пасьля гэтага былі выкліканыя праваабаронцы, у тым ліку й якія фігуруюць у матэрыялах справы: Натальля Пінчук, Тацяна Равяка (прэзыдэнт Беларускага Дому правоў чалавеку), Барыс Звоскаў з Менску, Андрэй Палуда з горада Бялынічы, Віктар Сазонаў з Гародні, Аляксей Колчын з Магілёва, Алена Лапцёнак. Асноўныя пытаньні да іх тычыліся ступені знаёмства з абвінавачаным, атрыманьня ад яго грошай і паездак за мяжу. Большасьць зь іх прызналі, што атрымлівалі ад Бяляцкага грошы на праваабарончую дзейнасьць, аднак, спасылаючыся на артыкул 27 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь (права ня сьведчыць супраць сябе), адмовіліся даваць больш падрабязныя тлумачэньні. Праваабаронца Барыс Звоскаў засьведчыў аб тым, што даўно знаёмы з Бяляцкім і грошай ад яго ніколі не атрымліваў. Пракурор заявіў аб наяўнасьці ў матэрыялах справы дакумэнтаў, якія сьведчуць аб адваротным. Аднак, у ходзе разгляду банкаўскай выпіскі паўсталі сур’ёзныя рознагалосьсі й несупадзеньні, якія прызнаў сам пракурор.

На гэтым допыт сьведак быў скончаны, і суд перайшоў да вывучэньня пісьмовых доказаў. Пракурор абвясьціў дакумэнты сьледства, падатковай інспэкцыі, дэклярацыі Бяляцкага, банкаўскія раздрукоўкі. Верагодна, працэс будзе адкладзены да сярэдзіны наступнага тыдня ў сувязі з запытам суда на атрыманьне дадатковых мытных і падатковых дакумэнтаў.

У 18.00 у судовым пасяджэньні быў абвешчаны чарговы перапынак да 10.00 4 лістапада 2011 году.

Пазіцыя Міжнароднай назіральнай місыі

Ацэньваючы выкладзеныя факты, Міжнародная назіральная місыя Камітэту міжнароднага кантролю за сытуацыяй з правамі чалавеку ў Беларусі адзначае, што:

1. Затрыманьне людзей альбо перашкоды ім у праходжаньні ў залу судовых пасяджэньняў толькі на падставе зьнешняга выгляду альбо адзеньня можа расцэньвацца як неапраўданае абмежаваньне доступу ў суд. У выпадку, калі суд палічыць паводзіны каго-небудзь з гледачоў спробай ціску ці непавагай да суду, у апошняга ёсьць дастатковыя працэсуальныя магчымасьці ўзьдзейнічаць на сытуацыю, прадугледжаныя заканадаўствам. Падобныя ж дадатковыя абмежаваньні зьяўляюцца празьмернымі й парушаюць прынцып даступнасьці й адкрытасьці судовых паседжаньняў.

2. Маюцца сур’ёзныя сумневы ў тым, што шэраг дакумэнтаў, прадстаўленых абвінавачаньнем у якасьці доказнай базы, могуць лічыцца дапушчальнымі доказамі віны праваабаронцы й выкарыстоўвацца ў ходзе судовага разьбіральніцтва. Асабліва з улікам нядаўняй заявы Міністэрства юстыцыі Летувіскай Рэспублікі аб ануляваньні зьвестак у дачыненьні да Бяляцкага, перададзеных ім беларускім уладам, і немагчымасьці іх выкарыстаньня ў якасьці юрыдычных доказаў у судзе.

3. Агучаныя афіцыйнымі асобамі, у прыватнасьці, прадстаўніком Дэпартаменту гуманітарнай дзейнасьці, сьведчаньні пацьвярджаюць імкненьне беларускіх уладаў крыміналізаваць праваабарончую дзейнасьць у краіне й выштурхнуць яе за рамкі праўнага полю, што зьяўляецца відавочным парушэньнем міжнародных абавязацельстваў Беларусі ў рамках АБСЭ і ААН.

*
*
(Паведамленьне, рас.)

Международная наблюдательная миссия: краткий обзор второго дня судебного заседания по делу Алеся Беляцкого

3 ноября 2011 года в Минске продолжился суд по делу руководителя правозащитного центра «Вясна», вице-президента Международной федерации прав человека Алеся Беляцкого.

Международная наблюдательная миссия Комитета международного контроля за ситуацией с правами человека в Беларуси следит за ходом судебного заседания. С обзором первого дня, сделанного ей, можно ознакомиться на нашем портале ​​здесь. Сегодняшнее судебное заседание в основном было посвящено допросу свидетелей.

Желающим попасть в суд в футболках с портретами Беляцкого снова препятствовали люди без опознавательных знаков. Так, председателю Белорусского Хельсинкского Комитета Олегу Гулаку удалось пройти в зал только с третьей попытки (после того, как он снял футболку). После перерыва в здании суда милиционеры задержали активиста “Молодого Фронта” Николая Демиденко, возможно, в связи с тем, что на его одежде был герб Пагоня (официальный герб независимой Беларуси в 1991-1995 гг.). Кроме этого, на входе в зал осуществлялся детальный досмотр всех входящих, в том числе, содержимого сумок.

Приобщение новых материалов к делуПо ходатайству адвоката судья согласился приобщить к материалам дела Устав правозащитного центра «Вясна», информацию об иностранных организациях, которые упоминаются в банковских распечатках, книгах «Стройте мосты, а не стены» (2010, Вильнюс) и «Руководство по организации школ по правам человека» (Осло 2008, Минск 2009), составителями которых являются Норвежский Хельсинкский Комитет и Правозащитный центр «Вясна», а также книге на шведском языке, одним из авторов которой выступил Алесь. Как сообщил вчера Беляцкий, деньги он получал в том числе и на издание этих книг.

Допрос свидетелей
Допрос свидетелей начался с заслушивания свидетельств обвинения. Первым давал показания Леонид Чавко, заместитель Департамента по гуманитарной деятельности Управления делами Президента. По мнению политолога Юрия Чаусова, отвечая на вопрос прокурора о возможности получения иностранной безвозмездной помощи для осуществления правозащитной деятельности, Леонид Чавко четко указал, что подобного рода проекты в принципе не могут быть зарегистрированы в департаменте и, следовательно, легальное финансирование правозащитной деятельности таким путем невозможно. В качестве обоснования такой позиции чиновник привел нормы декрета президента №24 «О получении и использовании иностранной безвозмездной помощи», запрещающие использование иностранного финансирования для «подготовки и проведения выборов, референдумов, организации и проведения собраний, митингов, уличных шествий, демонстраций, пикетирования, забастовок, изготовления и распространения агитационных материалов, а также для проведения семинаров и других форм политической и агитационно-массовой работы среди населения». Также свидетель отметил, что иностранная помощь беларусским организациям, использованная за границей, не подпадает под регулирование национальных нормативных актов и не является предметом рассмотрения Департаментом. При этом допрос свидетеля по характеру вопросов скорее являлся допросом эксперта, вызванного в суд.

Далее были допрошены представитель налоговой инспекции Первомайского района Минска Анжелика Соболева, глава управления инспекции системы SWIFT для международных расчетов Нацбанка Беларуси Наталья Пашковская и заместитель начальника налоговой инспекции, начальник отдела контроля над частными предпринимателями и физическими лицами Тамара Шамко.

В показаниях представителя налоговой инспекции было отмечено, что все суммы, полученные за границей, считаются доходами, пока гражданин не представит соответствующие справки. В целом, при предоставлении подсудимым доказательств того, что поступавшие на его счета суммы не являются его доходом, акты налоговой проверки могут быть пересмотрены. При этом госпожа Соболева, участвовавшая в составлении налоговых актов по Беляцкому на основе банковских распечаток польских и литовских банков, призналась, что не все понимает в них, в частности, не может различить, поступали ли деньги для центра «Вясна» или от него. Однако подчеркнула, что все средства, поступавшие на счет, рассматривала как прибыль.

Представитель Нацбанка высказала сомнения в подлинности представленных банковских документов в связи с отсутствием на них печати банка, и не смогла по ним определить, перечислялись ли деньги со счета Беляцкого другим лицам.

После этого были вызваны правозащитники, в том числе и фигурирующие в материалах дела: Наталия Пинчук (жена Алеся Беляцкого), Татьяна Ревяка (президент Беларусского Дома прав человека), Борис Звосков из Минска, Андрей Палуда из города Белыничи, Виктор Сазонов из Гродно, Алексей Колчин из Могилева, Елена Лаптенок. Основные вопросы к ним касались степени знакомства с обвиняемым, получения от него денег и поездок за границу. Большинство из них признали, что получали от Беляцкого деньги на правозащитную деятельность, однако, ссылаясь на статью 27 Конституции Республики Беларусь (право не свидетельствовать против себя), отказались давать более подробные объяснения.

Правозащитник Борис Звосков засвидетельствовал о том, что давно знаком с Беляцким и денег от него никогда не получал. Прокурор заявил о наличии в материалах дела документов, свидетельствующих об обратном. Однако, в ходе рассмотрения банковской выписки возникли серьезные разногласия и несовпадения, которые признал сам прокурор.

На этом допрос свидетелей был окончен, и суд перешел к изучению письменных доказательств. Прокурор огласил документы следствия, налоговой инспекции, декларации Беляцкого, банковские распечатки. Вероятно, процесс будет отложен до середины следующей недели в связи с запросом суда на получение дополнительных таможенных и налоговых документов.

В 18.00 в судебном заседании был объявлен очередной перерыв до 10.00 4 ноября 2011 года.

Позиция Международной наблюдательной миссии

Оценивая изложенные факты, Международная наблюдательная миссия Комитета международного контроля за ситуацией с правами человека в Беларуси отмечает, что:

1. Задержание людей или препятствование им в прохождении в зал судебных заседаний лишь на основании внешнего вида или одежды может расцениваться как неоправданное ограничение доступа в суд. В случае, если суд посчитает поведение кого-либо из зрителей попыткой давления или неуважением к суду, у последнего есть достаточные процессуальные возможности воздействовать на ситуацию, предусмотренные законодательством. Подобные же дополнительные ограничения являются чрезмерными и нарушают принцип доступности и открытости судебных заседаний.

2. Имеются серьезные сомнения в том, что ряд документов, представленных обвинением в качестве доказательной базы, могут считаться допустимыми доказательствами вины правозащитника и использоваться в ходе судебного разбирательства. Особенно с учетом недавнего заявления Министерства юстиции Литовской Республики об аннулировании сведений в отношении Беляцкого, переданных им беларусским властям, и невозможности их использования в качестве юридического доказательства в суде.

3. Озвученные официальными лицами, в частности, представителем Департамента гуманитарной деятельности, свидетельства подтверждают стремление беларусских властей криминализировать правозащитную деятельность в стране и вытолкнуть ее за рамки правового поля, что является очевидным нарушением международных обязательств Беларуси в рамках ОБСЕ и ООН.

Паводле hrwatch-by.org,
Падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,
Беларускі Праўны Партал,
by.prava-by.info

Цэтлікі: , , ,

2 thoughts on “Міжнародная назіральная місыя: кароткі агляд другога дня судовага пасяджэньня па справе Алеся Бяляцкага”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>