Не забірай жыцьцё!
2012 25/04

Валянцін Стэфановіч, Менск

У траўні ўступаюць у сілу зьмены ў Закон Рэспублікі Беларусь “Аб ворганах дзяржаўнай бясьпекі”, згодна зь якімі існаваньне неафіцыйнага “сьпісу невыязных” апазяцыянэраў, праваабаронцаў і незалежных журналістаў набывае прававыя падставы. Сваё меркаваньне адносна гэтага пытаньня выказвае намесьнік старшыні Праваабарончага цэнтру “Вясна” Валянцін Стэфановіч, якому таксама абмежаваны выезд зь Беларусі. (далей – правапіс першакрыніны)

- Якімі вам бачацца перспектывы развіцця падзяў вакол так званага “спіса невыязных”?

– Адносна перспектываў сказаць штосці цяжка, бо сітуацыя ў краіне вельмі няпэўная ў звязку і з дыпламатычным крызісам, і крызісам у стасунках з Еўразвязам. І сказаць адназначна, у які бок яна будзе схіляцца: у бок пагаршэння ці, можа быць, нейкай стабілізацыі і непавелічэння колькасці рэпрэсаваных – зараз сказаць складана. Я думаю, што перспектыва “спіса невыязных” цалкам залежыць ад гэтай сітуацыі.

Улады таксама прыклалі намаганні да зменаў заканадаўства, фактычна ўзаконілі практыку абмежаванняў на выезд. Яны дадалі новыя падставы для такога абмежавання -калі асоба знаходзіцца на прафілактычным уліку КДБ. У лістападзе мінулага года гэтыя змены былі прынятыя, у траўні яны ўступаюць у сілу. Такім чынам абсалютна неправавыя, палітычна матываваныя захады стануць законнымі, таму што зараз тыя прычыны, па якіх законапаслухмяных людзей абмежавалі ў выездзе, – проста смешныя.

- Пакуль вы можаце патрапіць у Еўразвяз праз Расію. А што будзе, калі Расія перастане пускаць праз сваю тэрыторыю?

– Так, пакуль можна ездзіць праз Расію, і ніякіх праблем не было. Калі яны з’явяцца, мы будзем аспрэчваць такое рашэнне ў самой Расійскай Федэрацыі. Тут у нас ёсць дамоўленасці з нашымі калегамі – расійскімі праваабаронцамі і адвакатамі. Калі ўсе прававыя інстанцыі ў Расіі будуць пройдзены беспаспяхова, будзем звяртацца ў Еўрапейскі суд. Расія ўваходзіць у Раду Еўропы і ратыфікавала Еўрапейскую канвенцыю па правах чалавека, прызнае кампетэнцыю Страсбургскага суда, і нават калі я не з’яўляюся грамадзянінам Расійскай Федэрацыі, але Расія парушыла мае правы, якія гарантаваны Еўрапейскай канвенцыяй, то я супраць Расіі маю магчымасць падаваць скаргу ў Страсбург. Калі такое здарыцца – будзем ствараць прэцэдэнт.

Мы мелі гутарку таксама з калегамі-праваабаронцамі, у прыватнасці з Валянцінам Гефтэрам, які ўваходзіць у Грамадскую раду пры прэзідэнце Расійскай Федэрацыі, і гэта сітуацыя са “спісам невыязных” даведзена да ведама прэзідэнта Расіі. Таксама ўпаўнаважаны па правах чалавека Расіі Уладзімір Лукін ужо некалькі разоў заяўляў пра гэтую праблему і казаў, што яна будзе знаходзіцца на ягоным кантролі, і што Расія не будзе прадпрымаць захадаў, каб не выпускаць асобаў, якім абмежаваны выезд з Беларусі па палітычных матывах.

*
*
(Паведамленьне, рас.)

Валентин Стефанович: “Абсолютно неправовые, политически мотивированные шаги станут законными”

В мае вступают в силу изменения в Закон Республики Беларусь “Об органах государственной безопасности”, согласно которым существование неофициального “списка невыездных” оппозиционеров, правозащитников и независимых журналистов приобретает правовые основания. Свое мнение по этому вопросу высказывает заместитель председателя Правозащитного центра «Вясна» Валентин Стефанович, которому также ограничен выезд из Беларуси.

- Какими вам видятся перспективы развития событий вокруг так называемого “списка невыездных”?

– Относительно перспектив сказать что-то трудно, так как ситуация в стране очень неопределенная в связке и с дипломатическим кризисом, и кризисом в отношениях с Евросоюзом. И сказать однозначно, в какую сторону она будет склоняться: в сторону ухудшения или, может быть, какой-то стабилизации и неувеличения количества репрессированных – сейчас сказать сложно. Я думаю, что перспектива “списка невыездных” полностью зависит от этой ситуации.

Власти также приложили усилия к изменениям законодательства, фактически узаконили практику ограничений на выезд. Они добавили новые основания для такого ограничения – когда лицо находится на профилактическом учете КГБ. В ноябре прошлого года эти изменения были приняты, в мае они вступают в силу.
Таким образом абсолютно неправовые, политически мотивированные шаги станут законными, потому что сейчас те причины, по которым законопослушных людей ограничили в выезде, – просто смешны.

- Пока вы можете попасть в Евросоюз через Россию. А что будет, если Россия перестанет пускать через свою территорию?

– Да, пока можно ездить через Россию, и никаких проблем не было. Если они появятся, мы будем оспаривать такое решение в самой Российской Федерации.

Здесь у нас есть договоренности с нашими коллегами – российскими правозащитниками и адвокатами. Если все правовые инстанции в России будут пройдены безуспешно, будем обращаться в Европейский суд. Россия входит в Совет Европы и ратифицировала Европейскую конвенцию по правам человека, признает компетенцию Страсбургского суда, и даже если я не являюсь гражданином Российской Федерации, но Россия нарушила мои права, которые гарантированы Европейской конвенцией, то я против России имею возможность подавать жалобу в Страсбург. Если такое случится – будем создавать прецедент.

Мы имели беседу также с коллегами-правозащитниками, в частности с Валентином Гефтером, входящим в Общественный совет при президенте Российской Федерации, и эта ситуация со “списком невыездных” доведена до сведения президента России. Также уполномоченный по правам человека России Владимир Лукин уже несколько раз заявлял об этой проблеме и говорил, что она будет находиться на его контроле, и что Россия не будет предпринимать мер, чтобы не выпускать лиц, которым ограничен выезд из Беларуси по политическим мотивам.

Паводле spring96.org,
Падрыхтаваў Алесь ЛЕТА,
Беларускі Праўны Партал,
by.prava-by.info

Цэтлікі: ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>